Beroa ez da atzo adinakoa izango, baina abisua emana dute erakundeek gaur-biharretarako ere. Iragarpenaren arabera, kostaldean jaitsi egingo dira tenperaturak apur bat, eta barnealdean izango dute berorik handiena, batez ere Nafarroa hegoaldean.

Ohartarazi dute suteak sortzeko arriskua handia dela. Hiru faktorek bat egin dute: tenperatura oso beroa, hezetasun gutxi eta haize bizia. Aemet Espainiako Meteorologia Agentziak, esate baterako, adierazi du «muturrekoa» dela basoko suteak sortzeko arriskua atlantiar isurialdean. Nafarroako iparralderako eman dute abisu berezia, baita Bizkaian, Gipuzkoan, Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan ere.

Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) emakumeek gizonek baino errenta txikiagoa (% 23,6), soldata arrakala eta behin-behinekotasun tasa handia pairatzen dute.

Deliveroo bazkaria etxera eramateko zerbitzua online eskaintzen duen konpainiako banatzaileak “autonomo faltsuak” direla esan du Madrilgo epaile batek.

Bizkaiko kiroldegietako lan-gatazkaren harira, 24 orduko greba deitu dute sindikatuek 2019ko uztailaren 23an. Langileek manifestazioa egin dute Bilbon.

EIBAR. Ekintzailetza Berritzailearen Toribio Echevarria sariak Surphase eta Ekolberrentzat izan dira aurten. Epaimahaiak 37 proiektu aztertu ditu, eta Enpresa Asmoak ataletan Surphase saritu du; Enpresa Berria atalean, berriz, Ekolberrek irabazi du; Viscofanek haren %24,5 erosi du berriki. Ingurumen jasangarritasunerako proiektuak dira biak. Batak eta besteak 10.500 euroko sariak eraman dituzte.

Aurreikuspenak ez ziren onenak, baina Bilboko Portuak 2018 urteko emaitzak berdintzea lortu du ia, urtarriletik ekainera bitarteko tartean; guztira, 17,6 milioi tona mugitu dituzte han, tokiko trafikoa eta zuzkidura zenbatu gabe.

Petronor findegiak bi geldialdi egin ditu hilabete hauetan, eta jarduera txikitzeak eragin du Bilboko Portuan 1,6 milioi tona gutxiago mugitu izana; halere, %1 soilik jaitsi da trafikoa. Portuak argitaratu dituen datuen arabera, geldialdi horiek egin izan ez balira %7 baino gehiago igoko zen trafikoa.

Petronorrek Bilboko Portutik hartzen du ondoren lantzen duen petrolio gordina, eta aurten egin dituen geldialdiak martxan daramatzan 50 urteetako garrantzitsuenak izan dira: hiru hilabete inguru iraun dute osotasunean. Findegiak mantenu lanak egin ditu Muskizen (Bizkaia) dituen instalazioetan, eta bere prozesuetan teknologia berriak txertatzeko ere aprobetxatu du. 101 milioi euroko inbertsioa egin du guztira Petronorrek, bi fasetan banatuta.

Bilboko Portuko negozio kopuruari dagokionez, 34,9 milioi eurokoa izan da, aurreko urtean baino milioi erdi gutxiago. Portuak adierazi duenez, «apaltze hori bat dator Bilboko Portua erabiltzaile eta bezeroei tasak murrizteko garatzen ari den estrategiarekin, portu lehiakorragoa izan nahi du eta».

Horretarako, salgaiaren tasari %10eko beherapena egiten hasi zen Bilboko Portua, 2018 erdialdetik aurrera. Horri esker, bezeroek 2,5 milioi euro aurreztu ahal izan dituzte azken urtean.

Urteko lehen sei hilabeteetan inbertsio garrantzitsuak egin dira Portuan. Portu Agintaritzak berak 60,4 milioi inbertituko ditu aurten, besteak beste, garatzeko kai zentralaren lehen fasea.

Inbertsio pribatuei dagokienez, berriz, Petronorrek ez ezik beste zenbait enpresek portuan egin dituzten hobekuntzak nabarmendu ditu Portu Agintaritzak, guztiak ere milioi bat eta hamar milioi artekoak.

Mugimenduak

Itsas trafikoak goranzko joera du, eta, aurreikuspenei erreparatuta, urtea %2ko hazkundearekin amaitzea espero du Bilboko Portu Agintaritzak. Petronorren geldialdiak eragin du petrolio gordina eta fuel olio astunaren trafikoak nabarmen behera egin izana, baina beherakadari aurre egin diote gasaren, gasolioaren eta bioerregaien mugimenduari esker. Besteak beste, BBG Bizkaiko Badia Gasak bikoiztu egin du aurreko urtean zuen mugimendua.

Beste datu batzuen artean, Bilboko portuak nabarmendu du iragaitzazko salgaien trafikoak duen garrantzi apurra, Bilbon mugitzen den merkantziaren %95 inguru inportatzeko eta esportatzeko baita. Txinatik (%17) eta Erresuma Batutik (%16) inportatzen da gehien, eta, esportazioetan ere, Erresuma Batua da nagusi (%33).

Lehendik ere iragarrita zeuden funtsei izen-abizenak jarri zizkien atzo Eusko Jaurlaritzak. Enpresak finantzatzeko tresna berri modura aurkeztu zituen bi funtsak Iñigo Urkullu lehendakariak, Arantxa Tapia eta Pedro Azpiazu sailburuen babesarekin. Euskaltel, Gamesa eta ITP moduko euskal jatorriko konpainietan gertatzen ari dena ez gertatzea da Finkatuz izeneko funts publikoaren helburua: enpresa traktore estrategikoen erabakiguneak bertotik ez aldentzea. 75 milioi euro jarri ditu gobernuak funts horretarako. Bestalde, ETE enpresa txiki eta ertainak laguntzeko funts publiko-pribatu bat sortu du, eta AEBetako enpresa baten esku utzi du haren kudeaketa: 100 milioiko funtsa izango da —laster 200 milioira handitzea espero du gobernuak—, baina euskal instituzioek hamabost milioi euro baino ez dituzte jarriko.

Gobernua 2016an hasi zen lantzen ETE lehiakorrei laguntzeko funts publiko-pribatuaren ideia, eta iaz lehen pausoa eman zuen diru publikoz enpresa traktoreen akzioak bereganatzeko, Beasaingo CAF trengile eta autobusgilearen akzioen %1,24 bereganatuta. Formalizatu eta egituratu egin ditu bi funtsak, eta udazkenerako martxan egongo dira.

Udazkenerako, prest

Oposizioko indar politiko nagusiaren ustez, motz geratu dira bi inbertsio funtsak. «Ez diete behar bezala erantzungo Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako industria ehunaren beharrizanei», kexatu da EH Bilduko Iker Casanova legebiltzarkidea.

Gogora ekarri du hasierako planteamendua 250 milioi euroko funts publikoa sortzea zela, baina azkenean 75ekoa izango dela. «Urkulluren gobernuak erakutsi du inprobisatzen ari dela, ez daukala ikusmen eta planteamendu estrategikorik, ez eta baliabide ekonomiko nahikorik ere, besteak beste, zerga politika atzerakoia egiten ari baita».

Jaurlaritzako ordezkariek, ordea, kontrakoa defendatu zuten atzo, esanez «kapitalari lotutako finantzaketa alternatiborako tresnak» jarri dituztela konpainien eskura, eta «Euskadiko industria sendotzen eta finkatzen» lagunduko dutela.

Hazten ari diren ETEei laguntzeko funtsa, esan bezala, kapital publiko-pribatukoa izango da. Udazkenerako 100 milioi euro izango ditu, eta Jaurlaritzak espero du bigarren fase betean 200 milioi eurora iritsiko dela. Kapitalaren zatirik handiena pribatua izango da, eta baita kudeaketa ere: ABE Capital Partners sozietate estatubatuarrak kudeatuko du, PwC britainiarraren aholkularitzarekin.

Gasteizko gobernuak jadanik jakinarazi dio CNMV merkatu arautzaileari erreminta abian jarriko duela, eta hark baimena ematen duenean hasiko da martxan. Funts horretan hamabost milioi euro baino ez dituzte jarri euskal erakunde publikoek: hamabi milioi Jaurlaritzak, eta beste hiru milioi hiru foru aldundien artean.

Gainerako 85 milioi euroak erakunde pribatuek jarriko dituzte; oraingoz, hauek agertu dute interesa: finantza erakundeek, enpresa taldeek eta BGAE borondatezko gizarte aurreikuspeneko erakundeek. Horiek ez ezik, parte hartzeko asmoa agertu dute ICO Espainiako Kreditu Ofizialeko Institutuak eta Europako Inbertsio Funtsak ere.

100 konpainia begiz jota

Ostera, Finkatuz funtsa erabat publikoa da, eta Jaurlaritzaren kontrolpean geratuko da, FEE Finantzen Euskal Erakundeak kudeatuko baitu. 75 milioi eurorekin abiatuko da —praktikan, 60 milioirekin, 15 milioi jada erabili baitzituen iaz CAFeko akzioak erosteko—, baina gobernuak espero du 2020rako 100 milioi eurora handituko dela.

«Parte hartze hori elementu estrategikotzat jotzen du Eusko Jaurlaritzak, enpresa horiek ekoizpen ehunean trakzio elementu gisa jardungo dutela bermatzeko», azaldu zuen lehendakariak.

Hainbat baldintza bete behar dituzte enpresek, Finkatuz funtsak haien akzioak erosteko, eta Jaurlaritzak ehun konpainia inguru identifikatu ditu baldintzok betetzen dituztenak. Besteak beste, 100 milioi eurotik gorako fakturazioa izan behar dute, eta 50 langiletik gora; Araban, Bizkaian edo Gipuzkoan izan behar dute egoitza soziala eta fiskala; kooperatibak eta kapital sozietateak izan beharko dira —baita sozietate anonimo kotizatuak ere—; eta parte hartzea gutxienez %3koa edo %5ekoa izan beharko da, eta, gehienez, kapitalaren %20koa. Jaurlaritzak argi utzi du funtsak ez duela balioko krisian dauden enpresei laguntzeko.

Lan gatazka: Novaltia botika banatzailearen langileek greba mugagabea abiatu dute Bizkaian. 2019ko uztailak 22. Zaratamon gune logistikoa du enpresak.

Eusko Jaurlaritzak kapitalari lotutako finantzazio-tresna berriak martxan jarri ditu 2019ko uztailean EAEko industria-enpresei hazten eta sendotzen laguntzeko.

Bankia auzia: Ministerio Publikoak espetxe urte gehiago eskatzeaz gain, beste zortzi lagun akusatu ditu faltsukeria eta iruzurra egotzita 2019ko uztailaren 22an.