Lan agintaritzak bi asteko epea du orain Lauak-en eskaerari erantzuteko. Baiezkoa bada, haren ondoren hasiko dira langileak kaleratze gutunak jasotzen.
Konfinamenduen eta bidaiatzeko beste mugen ondorioz aeronautikaren sektore osoa «larri» dagoela argudiatu du enpresak kaleratzeak justifikatzeko. Nagusiki Airbusentzat egiten du lan, eta lan eskaerak asko gutxitu direla azaldu du: %50 2020ko azken bederatzi hilabeteetan. Erantsi du beste hainbeste gutxituko zaizkiola salmentak ere.
Absentismoa gutxitzeko planaren neurri nagusia da lanaren ondorioz sortutako gaixotasunak ez ezik beste arrazoi batzuengatik sortutakoak ere mutualitateak kontrolatzea 2021eko urtarrilaren 1etik aurrera. Enpresak salatu du neurrigabeko absentismoa dagoela Landabenen, eta egunero 350 langile ez direla lanera azaltzen. Bere datuen arabera, lanera ez doazenen tasa %4,3tik %7,9ra igo da 2012tik 2019ra.
Beste sindikatuek bezala, orain arte UGTk eta CCOOk argudiatu dute langileen zahartzea dela asko gaixo edo minez egotearen arrazoi nagusia. Atzo iragarritako akordioan, ordea, «arazoak kausa asko dituela» diote sinatzaileek, eta urtero puntu portzentual bat jaisteko helburua jarri diote beren buruari. Enpresak espero du gaixoen kontrol zorrotzagoa egingo dutela mutualitateek sistema publikoarekin alderatuz gero, gaur egungo egoera ez delako «logikoa».
Iragan abenduan bost eguneko lanuztea egin zuten VWeko langileek, mutualitateen esku hartze handiagoaren aurka. Absentismoaren eragile nagusietako bat «lan erritmo biziegia» zela ziurtatu zuten sindikatuek, eta langileek Gizarte Segurantzari kontingentzia arruntegatik ez kotizatzeak kalteak eragingo zizkiola sistema publikoari.
Zamaketarien eta Tapia sailburuaren bertsioak ez datoz bat. Sailburuak atzoko gobernu bileraren ondoren egin zuen salaketa: «Grebak ezin ditu oztopatu zamaketa ez diren beste lan batzuk. Bilboko portuaren beharra duten enpresek beren jarduna bermatuta edukitzea ziurtatu behar dugu. Itsasontzi bat portura iristean, karga horren zamaketa lana bermatuta eduki behar du». Gaur grebaren 27. eguna da, eta, hasi zutenean, ontzien karga motaren arabera zehaztu ziren gutxieneko lanak: pertsonen eta merkantzia galkor eta arriskutsuen %100, eta besteen erdiak.
Zamaketarien iritzia bildu zuen BERRIAk, eta nabarmendu zuten bete egin dituztela greba osoan zehazturiko gutxieneko zerbitzuak. Agirien bitartez erakutsi dezaketela gehitu zuten —egunero zehazten dira zeintzuk izango dira hurrengo egunean gutxieneko zerbitzu—, eta bete izan ez balituzte ondorioak jasango zituztela. Greban zehar, hainbatetan jo dute lan ikuskaritzara salatzeko beren greba eskubidea ez dela bermatzen eta zerbitzu minimoak handiegiak direla. Are gehiago, hainbat egunetan ezin izan dute lanuzterik egin gutxieneko zerbitzuek denbora gehiago behar zutelako. Alde horretatik, Tapiarekin biltzeko prest agertu dira, hark hala nahiko balu.
Sailburuak greba eskubidea errespetatzen duela esan zuen, baina ezin dela oztopatu beste enpresa batzuek lan egiteko duten eskubidea. Kezka agertu zuen, aldi berean, grebaren eraginez «hainbat enpresa arriskuan jartzen ari direlako». Hartu beharreko neurriez galdetuta, Espainiako Garraio Ministerioarekin hitz egin behar dela esan zuen. Bilbo Estiba zamaketa enpresak «legea inposatzeko» eskatu zien herenegun erakunde publikoei, eta Idoia Mendia Lan sailburuak honela erantzun zion: «Desadostasunak negoziatu gabe konpondu daitezkeela pentsatzea arduragabekeria da, eta bi aldeei egiten diegu elkartzeko eta hitz egiten jarraitzeko deia».
Zamaketarien eskaera nagusietako bat langile finko berriak sartzea da, eta, UGT sindikatuak atzo azaldu zuenez, Bilbo Estibak ez du bete lan hitzarmenaren 15. artikulua. Horren arabera, enpresak kontratatu beharreko finko kopurua aurreko urtean eginiko jardunaldi bikoitzen arabera kalkulatzen da, eta aurten 35-40 beharko lukete. Enpresak ez du kontratu mugagaberik egin azken hamabi urteetan.
