Gipuzkoako Azoken Sarea sortu dute, merkatuen etorkizuna bermatzeko proiektua. Gipuzkoako 16 udalerrik hartuko dute parte ekimenaren lehen fasean.

Espainiako Gobernuak pandemiaren eraginei lotutako aldi baterako erregulazio bereziak maiatzaren 31ra arte luzatu ditu berriki, eta espero zen, halaber, Eusko Jaurlaritzak luzatuko zuela ABEEtan dauden soldatapeko ahulenentzat onartua duen osagarriaren epemuga. Maiatzaren 31n ezarri du iraungitze data berria. Elkarrizketa Sozialaren Mahaiaren itzalean iragarri du Jaurlaritzak laguntzek bere hartan jarraituko dutela urtarrilaren 31z harago. Mahaiko eragile sozialekin adostutako neurria izan dela zehaztu du Idoia Mendia Lan eta Enplegu sailburuak, Confebask patronalarekin eta CCOO eta UGT sindikatuekin. Mahaiaren eduki nagusia, izan ere, osagarri horien bigarren luzapena izan da, irailekoaren ondoren. ELAk eta LABek ez dute parte hartzen mahai horretan, besteak beste, Jaurlaritzaren arautegiak finkatu duelako sindikatu bakar baten baietza nahikoa dela sindikatuen aldearen oniritzia lortzeko, bakoitzaren ordezkaritza maila aintzat hartu gabe.

Horiek horrela, osagarrien azken luzapena irailaren hondarrean egin zuen Jaurlaritzak, Madrilek ABEEak urtarrilaren 31 arte luzatu ostean. Hala, 20.000 euro baino gutxiago irabazten duten langileek hilero 100 edo 150 euroko osagarria izango dute aurrerantzean ere, lanaldiaren iraupenaren arabera.

Jaurlaritzaren eskumeneko hiru lurraldeetako 7.827 langilek eskatua zuten irail bukaeran laguntza hori, baina ordainketak asko atzeratu ziren udan, Lan Sailak onartu zuenez, eta urrian hasi zen Lanbide osagarri hori dagokionari ordaintzen, atzerako eraginez. Mendiak jakinarazi du 5.000 langilek jaso dutela osagarria gaur arte. Lanaldi erdia daukatenek 100 euroko laguntza jaso dezakete, Gizarte Segurantzatik jasotzen dutenetik aparte —beren ohiko soldaten %70—; aldi baterako enplegu erregulazioan dauden lanaldi osoko beharginek 150 euroko osagarria izan dezakete, betiere 20.000 eurotik beherako soldatapeko badira.

Lanbideren bidez eskatu behar dira osagarriak, formulario bat online betez. Enplegua aldi baterako erregulatzeko espedientean dauden beharginek ezingo dute jaso beren ohiko soldata baino kopuru handiagorik osagarri horren bidez.

Lanbideren plan berria

Mahaiaren eduki nagusia osagarriak luzatzea izan bada ere, mahaikideek adostu dute beste neurri bat: Lanbidek martxan jarriko duela plan bat koronabirusak gogor jotako sektoreetako langileak berriro trebatzeko, lanpostu berri bat izan dezaten. Mendiarentzat, plan horrek lagunduko du «giza kapitala eta profesionala ez galtzen», kaleratutako langile batzuk eramango dituelako «enpresek behar dituzten soslai berrietara egokitzera». Plan hori Europako funts baten laguntzaz gauzatu nahi du Gasteizko gobernuak.

Mendia sailburuak uste du azken akordioek erakusten dutela Elkarrizketa Sozialerako Mahaia ez dela «tramiteak» egiteko, eta mahaikideek «eragiteko gaitasuna» dutela.

CCOO gustura azaldu da erregulazioei lotutako laguntza osagarrien luzapena dela eta; sindikatu horrek mahaia goratu du, «pertsonen bizia hobetzen duten akordioak» lortzen dituelako, eta ez du aukera galdu gogoratzeko badela beste sindikalismo bat Euskal Herrian, «bere balioa erakusteko gai ez dena, muturreko egoera batean ere». Berriro ELA eta LAB sindikatuei erreparatuz, erantsi du badirela sindikatuak «gobernuekin harreman esklusiboa» lortu nahi dutenak.

Mahaiko beste kidea ere, Confebask, ez da atzean geratu, eta foro horren baliagarritasuna ere nabarmendu du. «Tresna oso erabilgarria da», Eduardo Zubiaurre presidentearen ustez, eta erantsi du patronala «ekarpen onena» egiten ari dela birusak eragindako «krisi larritik ahalik eta modu hoberenean ateratzeko».

Europak Basque Digital Innovation Hub saritu du Euskadiko ETEen eraldaketa digitalean egindako lanagatik. Tapiak telematikoki parte hartu du sari-banaketan.

EAEko Haurreskoletako lan-gatazka: greba eguna urtarrilaren 27an. 11:00etan elkarretaratzea Lakuan Hezkuntza Sailak guzti honetan duen “erantzunkizuna” salatzeko.

Lan-gatazka EAEko eskoletako jantokietan eta garraioan: greba urtarrilaren 27an eta 28an Hezkuntza Sailaren negoziatzeko borondaterik eza salatzeko.

Espainiako Gobernuak iragarri duenez, bi gurasoetako batek, berdin dio zeinek, jaso ahalko du amatasun osagarria euren pentsioetan. Hori da pentsioen erreforman sartuko duen beste neurrietako bat. 2016tik dago indarrean osagarri hori, amentzat bakarrik, biologikoa izan zein ez. Europako Batasuneko Justizia Auzitegiak neurriak beste gurasoa diskriminatzen duela ebatzi ostean erabaki du gobernuak diru laguntza hori zabaltzea.

Egungo legeak erretiro pentsioaren osagarri bat ematen die seme-alaba biologikoak edo adoptatuak izan dituzten emakumeei. Aldaketa indarrean jartzean erretiroko, alarguntzako edo ezintasun iraunkorreko prestazioren bat aitortuta duten bikotekideek ere pentsioa handitzea eskatu ahal izango dute arrazoi horrengatik. Bi gurasoek, baina, ezingo dute prestazioa aldi berean kobratu.

Amatasun plusak pentsioen zenbatekoak handitzen ditu seme-alaba kopuruaren arabera: %5 bi izanez gero; %10 hiru izanez gero; eta %15 lau edo gehiago izanez gero. Gizarte Segurantzaren kalkuluen arabera, batez beste 50-60 euro dira hilean.

Jose Luis Escriva Gizarte Segurantzako ministroak azaldu duenez, neurri hori indarrean jartzeko oposiziorik ez du izan gobernuak, eta ziur da aurrera egingo duela. Zailago izango du adostasuna lortzea pentsioen erreformako beste puntu batzuetan, hala nola nola kotizazio urteak luzatzeko, nahitaezko erretiroak eta erretiro partzialak amaitzeko edota erretiro aurreratuak gogortzeko asmoetan. Sistemaren iraunkortasuna lortzea du helburu datorren erreformak, eta bide bat da gastuak doitzea. Atzo jakin zen historian lehen aldiz 10.000 milioiren kostuaren langa gainditu duela hilabete batean. Demografiak dio pentsiodunen kopurua nabarmen handituko dela datozen urteetan.

Hala gertatu da 2020an ere, pandemiak pentsiodun askoren heriotza eragin arren. Horrela, Hego Euskal Herrian 701.005 pentsio ordaindu zituen Madrilek, urtebete lehenago baino 1.574 gehiago. Kostu totala 881,6 milioi euro da, %3,3 gehiago. Neurri berean hazi da pentsiodunek jasotzen duten batezbestekoa: 1.257,7 euro, 37,3 euroko igoera.

Aldundien zerga bilketako zuloa uste baino txikiagoa izango da azkenean. Krisiaren hasieran egin zituzten iragarpenak leuntzen joan dira urteak aurrera egin ahala, eta urte amaierako zenbakiek joera hori berretsi dute. Guztira, 13.949,3 milioi euro bildu dituzte Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako foru ogasunek, hau da, urrian kalkulatutakoa baino 537,7 milioi gehiago (+%3,5). Erorikoa handia da, nolanahi ere; iazkoarekin alderatuta ia %10 egin baitu behera bilketak: 1.818,5 milioi euro gutxiago jaso dira guztira.

Izan ere, azken hiru urteetan inoizko zerga bilketarik handienak egin ondoren, COVID-19aren krisiak kolpetik eten du bilketa ere. Lehen kalkuluen arabera, 15.767 milioi euro bildu behar zituzten ogasunek 2020an, baina krisiaren eraginez, egokitu egin behar izan zuten aurreikuspena Finantzen Euskal Kontseiluan, urrian. Orduan kalkulatu zuten %13,3 jaitsiko zela bilketa, 13.411 milioi euroraino. Urte amaierako erreboteak apur bat apaldu du eroriko hori, ordea: %9,8 jaitsi da denera.

Bizkaian jaitsi da zerga bilketa gehien: 7.122,1 milioi euro bildu dira guztira, hau da, iaz baino 873 milioi gutxiago. Arabari (348,5 milioi) eta Gipuzkoari (801,6 milioi) egin behar dizkien egokitzapenak kontuan hartuta, %10,9 amildu da bilketa.

Arabak ere antzeko datuekin itxi du 2020 urtea: %10,5 jaitsi baita bilketa. 2.192,3 milioi jaso ditu zergen bitartez, aurreko urtean baino 258 milioi gutxiago. Halere, urrian kalkulatutakoa baino ia 80 milioi gehiago dira.

Datuak hobeak dira Gipuzkoan, han ere erorikoa handia izan den arren: %7,7. Dirutan, 4.635 milioi euro jaso ditu (-389 milioi).

Zerga guztien bilketa jaitsi da oro har, zuzenekoena nahiz zeharkakoena. Baina, batez ere, kontsumoari lotutakoetan nabaritu da jaitsiera, eta horietan BEZa da garrantzitsuena. Guztira, aldundiek 3.534,7 milioi euro bildu dituzte zerga horren bitartez, iaz baino 595 milioi gutxiago (-%14,4).

Sozietate zergak ere behera egin du: %22 amildu da Bizkaian, %19,8 Araban eta %15,3 Gipuzkoan. Zerga horrek, ordea, 2019 irabaziak zergapetzen ditu, eta ez 2020koak. Hala ere, aldundiek enpresen finantzaketa errazteko hartu dituzten neurriek eragina izan dute azken bilketan.

Errenta kanpaina ona

Errenta kanpaina onak lagundu du, ordea, bilketaren jaitsiera leuntzen, enplegua ez baita jarduera ekonomikoa bezainbat txikitu. Araban eta Bizkaian, apur bat apaldu da iazkoaren aldean: %2,2 jaitsi da Araban, eta %3,2 Bizkaian. Gipuzkoan, ostera, positiboan amaitu du urtea: %2,8.

Nafarroako Ogasunak ere uste baino zulo txikiagoa egin zuen iaz: %20koa espero zuen, eta %8koa izan da (-314 milioi euro).

Espainiako Ministroen Kontseiluak covid-19arekin lotutako Aldi Baterako Lan Erregulazio Txostenen babes eskema maiatzaren 31ra arte luzatzea erabaki du.

Kelvion Therma Solutions enpresako langileak akordioa batera iritsi dira Alemaniako multinazionalarekin eta Igorreko lantegiak irekita jarraituko du.

Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako zaintza arloko langileek greba egin dute, sindikatuek deituta. Zerbitzua duintzeko eta lan-baldintzak hobetzeko eskatzen dute.