Eusko Jaurlaritzak 180 milioi euroko plana iragarri du beharrizan gehien dituzten eskualdeak suspertzeko: Meatzaldea, Enkarterri, Oarsoaldea eta Aiaraldea.

Euskadik hartu du Garapen Jasangarriko Eskualdeetako Gobernuen Sarearen (nrg4SD) presidentetza

Tubacexen enplegu erregulazioa negoziatzeko epea gaur bertan amaituko da, eta, itxura guztien arabera, akordiorik ez da izango azkenean. Zuzendaritzaren eta langile batzordearen arteko jarrerak urrun daude oraindik, eta ados jartzeko zumerik ez dago gaur-gaurkoz. Epea amaitu aurretik azken bilera egingo dute bi aldeek, baina sindikatuek «ezinezko» ikusten dute ezer sinatzea, eta uste dute kaleratzeak saihesteko auzitara jo beste aukerarik ez dutela.

Langileen ordezkarien arabera, zuzendaritzak baztertu egin ditu sindikatuek egindako proposamenak, eta ez du txostena erretiratuko. Aitzitik, kaleratze boluntarioen baldintzak hobetzea proposatu die. Hain zuzen, hamabi langilek hartu dute erretiro aurreratua, eta beste hamabik onartu dute lana borondatez uzteko eskaintza; LABen arabera, zuzendaritzak atzera bota ditu horietako biren eskaerak. Horiek hala, 114 langileri eragingo lieke erregulazioak.

Akordiorik ez badago, halere, enpresari dagokio enplegu erregulazioa osorik gauzatuko duen edo ez erabakitzea. Hasiera batean, 150 behargin kaleratzeko asmoa azaldu zuen zuzendaritzak, baina 136ra murriztu zuen aurreko astean. Horrez gain, Amurrio eta Laudioko (Araba) plantetako gainerako ia 700 langile aldi baterako erregulazioan jarriko ditu.

Langileek adierazi dute kaleratzeen aurka salaketak jarri artean protestekin jarraituko dutela. Otsailaren 15az geroztik greba mugagabean daude.

Espainiako Cristian Lay taldeak ezustea eman du, azken egunetan jakinarazi baitu proiektu bat aztertzen ari dela Azpeitiko Corrugados berriro martxan jartzeko; zortzi urte daramatza itxita. Albiste oso ona litzateke Azpeitirentzat, baina Nagore Alkorta alkateak zuhurtzia eskatu du, «oraindik hastapenean dagoen aukera bat» baino ez delako. Alkateak elkarlanerako deia egin die Gipuzkoako Foru Aldundiari eta Eusko Jaurlaritzari, uste duelako ez direla leialak izan EH Bilduren udal gobernuarekin. Edonola ere, prestutasun osoa azaldu du Corrugados berriro zabaldu dadin. Bihar jakingo dute Espainiako taldearen asmoa zein den, eta erakundeen laguntzarik nahi ote duten.

Cristian Layko ordezkariekin eseriko zarete bihar. Zer entzun nahiko zenuke?

Kostata, baina azkenean lortu dugu bilera hori egitea, Eusko Jaurlaritzarekin eta Foru Aldundiarekin batera. Lehen harreman bat izatea espero dugu, baina gauzak nahastu egin dira.

Zer nahastu da?

EAJko udal taldeak hedabideetara bidalitako oharrak nahastu du egoera. Otsailaren 18an bilera labur bat izan genuen Cristian Laykoekin; ez dago beste ezer, eta oposizioa alkate honi determinazioa eskatzen hasi da publikoki, proiektua martxan jar dadin. Benetako lehen bilera ere ez dugu izan, eta determinazioa eskatzea hanka sartze handia da.

Gehiegi puztu da puxika?

Goizegi da determinazioa eskatzeko alkateari. Oraindik ez dakigu kasik ezer. Elkarrekin joan behar dugu erakundeek, eta bihar gehiago jakingo dugu lanpostuak sortzeko aukera bat dagoen ala ez esateko. Eskumen partekatuak ditugu, eta Jaurlaritzaren eta aldundiaren konpromiso bat nahi dugu elkarrekin joateko.

Corrugados abiarazi nahi duen taldeak apustu sendo bat duen ala ez jakitea da kontua hemen, ezta?

Guretzat hori da gakoa. Arduraz jokatu behar dugu denok, ez baitakigu zer proiektu duten. Martxan jarri nahi dugu Corrugados, baina ez daukagu zeri heldu oraindik. Ez dago plan ekonomiko bat aurrean; asmo batzuen berri eman digute, baina ez dugu ezagutzen plan teknikorik edo ingurumen esparrukorik. Hori ezagutu gabe arriskutsua da ezer askorik esatea.

Industria taldeak udalari erraztasunak eskatuko dizkio agian. Zer jarrera izango duzue?

Lanpostu sorrerak interes handia pizten du, eta gu ere, udal gisa, oso interesaturik gaude. Sustapen ekonomikoa gure lehentasuna da, baina honek badu beste alde bat, eta ezin da ahaztu. Ingurumen baimenak, legezko baldintzak, hirigintza esparrukoak… zorrotz bete behar dira. Guk ezin dugu legearen aurka jo proiektuak errazteko. Kontua da ezagutu gabe zer dagoen mahai gainean ezin dugula esan zer egin daitekeen eta zer ez. Horregatik eseri nahi dugu eskuduntzak dituzten erakunde guztiekin. Proiektua ezagutu eta gero, nondik jo daitekeen eta nondik ez aztertu ahal izango dugu, baina, gaur-gaurkoz, alferrik da ezagutzen ez dugunari buruz jardutea.

Azpeitiko Corrugados erdiguneko lursail zabal batean dago. Hori aldagai garrantzitsu bat izan daiteke aurrerantzean?

Erdiguneko horrez gain, Lasaon ere badu beste fabrika bat. Azter dezagun denon artean zer den egokiena herritarrentzat. Gure prestutasunaz aritzeak, hori dena hasierako fase batean dagoenean, ez dauka ez bururik ez hankarik. Lan handia dago aurretik egiteko. Nahiko nuke bileraren ostean lanerako bide bat zabalduko balitz. Hori izan daiteke orain espero dezakegun gauzarik onena.

La Naval likidatzeko prozesua: Belgikako VGP taldeari esleitu dizkiote lurrak. 36 milioi euroko eskaintza aurkeztu du, likidazio prozesuan eskaintzarik onena.

Tubacexeko langile-batzordeak amaitutzat eman du Amurrion eta Laudion kaleratzeak saihesteko zuzendaritzarekin hasi zuen negoziazioa eta auzitegira joko du.

Jaurlaritzak enpresa txiki eta autonomoentzako 250 milioi euroko lehen finantziazio lerroa onartu du, enpresa txiki eta ertainen zein autonomoen likidezia errazteko.

BH2C Hidrogenoaren Euskal Korridorearen zutabeetako bat abian jarri dute Petronorrek eta Senerrek. Bizkaian elektrolizagailu alkalinoen lantegi bat egiteko akordioa sinatu zuten atzo, findegiaren Muskizko egoitzan. Uretik hidrogenoa bereizteko aparailuak dira elektrolizagailuak, eta, modu berriztagarrian sortutako argindarra erabiliko dutenez, hidrogeno berde edo garbia sortuko dutela diote bultzatzaileek. 120 milioi euroko inbertsio bat izango da; aurten hasiko dira eraikitzen, eta 2022rako hasiko da lanean, erabat bukatuta ez egon arren. Hasieran 50 edo 60 langile inguru izango dituela kalkulatu dute, baina aurrerago ehunera ere iritsiko dira, eta «kalifikazio handikoak» izango dira, Emiliano Lopez Atxurra Petronorreko lehendakariak zehaztu zuenez.

Lantegia zehazki non jarriko duten ez dute esan, baina aukera handia dago Portugaleten izateko, hori baita, Jorge Sendagorta Senerreko kontseilari ordezkariaren arabera, gaur egun aztertzen ari diren bi kokaguneen artean «gustukoena».

Hautatua Portugalete izango balitz, lehen elektrolizagailuak joango diren lekuetatik oso hurbil egongo litzateke, denak baitaude Bizkaiko Ezkerraldearen bueltan. Izan ere, 2022. urtearen amaierarako espero dute lehen makina izatea, bi megawattekoa, eta Abanton eraikitzen ari diren parke teknologia energiaz hornitzeko baliatu nahiko lukete. Urtebete aurrerago, 2023 bukaeran, hamar MWekoa izatea nahiko lukete, eta Bilboko portuan Petronorrek, Enagasek eta EEE Energiaren Euskal Erakundeak jarriko duten erregai sintetikoen lantegirako izango litzateke.

Denbora gehiago beharko lukete 100 MWeko elektrolizagailua prest izateko, 2025erako edo 2026rako. Azken hori Petronorren findegiaren hidrogeno berdearen beharrak betetzeko erabili nahi dute, baina baita BH2Cko beste proiektuetarako ere.

Petronor proiektuaren bultzatzaileetako bat den arren eta lehen makinak harentzat diren arren, hidrogenoa behar duten beste bezero «nazionalentzat eta internazionalentzat» egingo dituela argitu zuen Sendagortak. «Espainiak elektrolizagailu lehiakor bat izatea da helburu», gaineratu zuen Lopez Atxurrak. Horretarako, badute bazkide teknologiko bat: Belgikako John Cockerill ingeniaritza enpresa. Itxi gabe dute proiektuaren jabetza nola banatuko duten, eta Eusko Jaurlaritza tartean izatea begi onez ikusiko luke Lopez Atxurrak. Gogorarazi duenez, Jaurlaritzak, EEE Energiaren Euskal Erakundearen bitartez, «betidanik hartu du parte proiektu berritzaileetan», eta eite horretakoa da atzo aurkeztutakoa.

Kontua da agian Jaurlaritzak badituela beste plan batzuk, Petronor-Senerrena ez delako zertan izan Euskal Herrian jarriko den lantegi bakarra. Iberdrolak eta Ingeteamek Iberlyzer enpresa sortu dute, bien artean elektrolizagailuak egiteko. Hirugarren bazkide baten bila ari dira, eta Eusko Jaurlaritza izan daiteke hura. Fabrika «Euskadin jartzeko ahaleginak» egingo dituela agindu du Jose Ignacio Sanchez Galan Iberdrolako presidenteak, baina azken erabakia Jaurlaritzaren esku zegoela iradoki du.

EBren funtsekin, edo gabe

Lopez Atxurrak ukatu egin zuen elektrolizagailuen lantegia EBren diruak xurgatzeko proiektu bat dela. Azaldu zuen 2019an ekin ziotela proiektuari, ikusi zutelako Europako Batzordeak leku berezia eman nahi ziola hidrogenoari energia sektorearen deskarbonizazio prozesuan. «Deskarbonizaziorako estrategia beharrezkoa da; ez dago suspertze funtsei lotuta: ez da marketin operazio bat». EBren laguntzarik gabe, «proiektuak aurrera jarraituko luke», ziurtatu zuen. Hori bai, gaineratu zuen «arduragabekeria» izango litzatekeela halako proiektu bat Next Generation funtsetatik kanpo geratzea, bete-betean datorrelako bat EBren estrategiarekin.

LAUDIO. Tubacexen ez zuten lanik egin atzo, ez behintzat Laudion duen plantan (Araba). Aiaraldeako mugimendu feministak grebalariekin batera parte hartzera deitu zuen, eta haien piketeak eguneko jarduna etetea lortu zuen. Goizeko txanda hasi aurretik, 07:00etan, eserialdia egin zuten altzairutegiko sarrerara doan errepidean. Greba egiten ez duten langileak eta zuzendaritzako kideak zekarzkien autobusa aurrera egin ezinda gelditu zen. Hainbat ertzain ere gerturatu ziren, eta langile batzordeko kideekin hitz egin zuten. Negoziazio luzea izan zen, eta ertzainek jakinarazi zieten isun administratiboak eragin zitzakeela protestaldiak. Ertzainek ez zuten beste neurririk hartu, eta autobusak atzera egin zuen.

Lan jardunik ez zen egon, ezta enplegu erregulazio prozesuaren negoziazio epean aurreikusitako bilera ere. Dena den, enpresako zuzendaritzak eta langile batzordeak gaurko egin dute hitzordu berria. Egutegia betetzen bada, azken aurreko bilera izango da, bihar bukatzen baita epaileak agintzen duen negoziazio prozesuaren epea.

Bilduko dira, baina batzordeko kideek atzo jakinarazi zutenez, ez dira oso baikorrak. Orain arteko bileretan egindako urratsak oso txikiak izan dira. Enpresak, hasieran, 150 kaleratze iragarri zituen, eta, gero, 136 kaleratzera jaitsi. Enpresak erretiro aurreratuak eta ordainduriko kontratu etete batzuk egiteko aukera eskaini zuen, eta gaur jakingo da zenbat langilek onartu dituzten.

Corrugados Azpeitia berriro martxan jartzeko asmoa azaldu duen enpresarekin elkartuko dira, ostegun honetan, Eusko Jaurlaritza, Gipuzkoako Foru Aldundia eta Azpeitiko Udala. BERRIAk jakin duenez, erakundeek baloratu nahi dute oinarri sendoa duen Cristian Lay taldeko zuzendari Miguel Angel Lealek Azpeitiko fabrika zortzi urteren ondoren irekitzeko azaldu duen asmoak. Lealek esan du «etorkizun handia» dagoela Azpeitiko Corrugadosen, Gallardo Balboa taldea erosi eta gero, baina erakundeek Leal familiaren proiektua ezagutu nahi dute, eta entzun zer-nolako industria proiektua eskaintzen duen, eta zer eskatzen dien erakundeei trukean hura martxan jarri ahal izateko.

Baina prozesua ez da ongi hasi, hain zuzen, erakundeen artean «azpijokoa» egon dela salatu duelako Azpeitiko Udalak, EH Bilduren eskutik. Nagore Alkorta alkateak «errespetua eta begirunea» eskatu ditu herriarentzat. «Erakundeen arteko komunikazioa eta elkarlana» nahi ditu, eta «alderdikeriazko jarrerak baztertzeko» dei egin die Jaurlaritzari eta Gipuzkoako Aldundiari.

Izan ere, asteon prentsan azaldu den Corrugadosen albistea filtrazioek eragin dutela uste du. Alkateak esan du udalak Cristian Lay taldearekin lehendik baduela harremana, eta berriki izan dutela beste kontaktu bat. «Otsailaren 18an elkartu ginen. Bileran jakinarazi ziguten Corrugados irekitzea aztertzen ari zirela. Guk adierazi genien lanpostu berriak sortzeko dugun interesa. Ahal dugun neurrian laguntzeko prestasun osoa erakutsi genien. Hala ere, oso goiz da gaiaren inguruan hitz egiteko, espektatiba faltsurik ez dugulako sortu nahi».

Edonola ere, egoitza nagusia Jerez de los Caballerosen (Badajoz, Espainia) duen taldeak jakinarazi du Azpeitiko Corrugados ireki nahiko lukeela berriro. Duela zortzi urte itxi zen lantegi hori, Gallardo taldearen eskuetan zegoela, eta prozesu traumatiko luze baten ondoren; 300 behargin kaleratu zituzten.

Zer nahi du Leal familiak?

Zer nahi du erakundeen aldetik Cristian Lay taldeak? Etziko bileran argitu beharko die Azpeitiko Udalari, Foru Aldundiari eta Eusko Jaurlaritzari. Kartak mahai gainean jartzen hasteko lehen aukera izango dute. Enpresak 140 enpleguri buruz hitz egin du, baina neurri horretako industria proiektu bat abiarazteko, eskaerak ere izango ditu, ingurumen udal baimenekin lotutakoak, akaso, laguntza ekonomikoen esparrukoak, seguru, eta Ogasunari dagozkionak, beharbada. Enpresarien ahotsa eta tonua entzun nahi dituzte erakundeek, zenbaki zehatzak ikustearekin batera.

Leal familiak Azpeitian berriro Corrugados zabaltzeko benetako saio bat egingo balu, albiste oso ona litzateke Gipuzkoako eskuladerako, are gehiago osasun krisiak eragindako krisi ekonomikoaren gordinean iritsita.