Mercedes-Benz lantegiko zuzendaritzak bilerara deitu du enpresa-batzordea astearterako. Urkullu lehendakaria Alemanian Mercedeseko zuzendaritzarekin batzartu bezperarako jarri du hitzordua Gasteizko zuzendaritzak.

Gipuzkoako egoitzetako langileek “negoziazioaren blokeoa” salatu dute Adegiren aurrean. “Negoziazioa desblokeatzeko”, eskatu die ELA sindikatuak patronalei. Gipuzkoako adinekoen egoitzetako beharginek greba errepikatuko dute uztailaren 14an eta 15ean.

SMS bidez errentaren ordainketa simulatzen ari direla ohartarazi du Gipuzkoako Ogasunak. Ogasunak azaldu duenez, mezuaren igorleak “zerga administrazioaren plantak egiten ditu, eta errenta aitorpenaren ordainketa egiteko esteka bat ematen du”.

Hego Euskal Herriko herritarren % 15,35 pobrezia edo bazterketa arriskuan daude. Hala ere, Nafarroak Espainiako Estatuko tasarik txikiena du, % 14,7. Euskal Autonomia Erkidegoan, pobrezia eta bazterketa arriskuak gora egin zuen iaz, % 16an kokatuz. 2020an % 13,9ko portzentajea izan zen EAEn.

Lanuzteak Metro Bilbao 2022ko ekainaren 29an: noiz eta zein ordutan dagoen greba Bilboko metroan. Langileek 6:30etik 9:30era eta 18:30etik 21:30era egingo dituzte; makinistek, 7:00etatik 9:00etara, eta 19:00etatik 21:00etara.

Bineta ezaguna egin zen bere garaian; Europako Batasuneko negoziazioen konplexutasunaren irudia zen: mahaiaren bueltan zegoen negoziatzaile bakoitzak (herrialde bakoitzak) kafea nola nahi zuen esaten zion zerbitzariari; batek esne gainarekin eta azukrearekin nahi zuen; beste batek ere, esnearekin eta azukrearekin, baina esnea hotza, mesedez; besteak, azukrerik gabe, baina kanelarekin…

Antzera zebiltzan Batasuneko ingurumen ministroak atzo arratsean Luxenburgon, lerrook idatzi direnerako, ingurumen arauez erabakitzen. Bost arau jasotzen dituen neurri sorta zuten eskuartean, zeina bozketa bakarrean onartzeko aurkeztu zien Frantziak, arrakasta bat lortu nahian Batasuneko bere presidentetzaren azken egunetan.

Hala ere, bi izan dira gai arantzatsuenak, eta horietan beharbada sinbolikoena da ibilgailuen karbono dioxido isuriei dagokiena. Europako Batzordearen lehen proposamenak esaten zuen 2035. urtetik aurrera saltzen ziren ibilgailu arinetan karbono isurien murrizketak %100ekoa izan behar zuela.

Horrek praktikan esan nahi du ezingo litzatekeela errekuntza motorreko auto berririk saldu Europan. Zenbait salbuespenekin eta kostata, baina Europako Parlamentuak ere onartu zuen epemuga hori orain aste gutxi. Herrialdeen txanda etorri denean, ordea, hainbat aurka agertu dira. Batzuek —Italia, Polonia eta Portugal tartean— %90eko isuri murrizketa nahi dute 2035erako, %100ekoa 2040ra arte atzeratuz. Beste herrialde batzuentzat, berriz, Herbehereentzat kasurako, 2035a baino lehen etorri beharko luke isuririk gabeko auto berrien orokortzeak.

Azken egunetan, hala ere, Alemaniatik etorri da errekuntza motorrei 2035ean muga jartzearen kontrako jarrera indartsuena. Alemaniako gobernu koalizioko kide eta Finantza ministro Christian Lindnerrek Ingurumen ministroari leporatu zion muga hori koalizio programaren aurka zihoala. Azkenean, badirudi Steffi Lemke Ingurumen ministro alemaniarrak lortu duela Lindner konforme utziko lukeen irtenbideak aurrera egitea Luxenburgon. Horren arabera, 2035. urtetik aurrera baimenduta egongo litzateke «isurietan neutroak» diren erregai sintetikoekin ibil daitezkeen ibilgailu arin berriak saltzea, baina, hori bai, dagoeneko existitzen diren auto modeloetakoak izan behar dute. Automobilgileek ezingo dute halako auto modelo berririk jaulki merkatura 2035etik aurrera.

Klimaren gizarte funtsa

Gauean jarraitu behar zuten negoziazioetan adostasunerako beste oztopo nagusia europar txiroenei deskarbonizazioaren kostuak arintzera joan behar duen neurria da: Klimaren Gizarte Funtsa. Frantziak 59.000 milioi euroko funtsa proposatu zuen. Txikiegia Letoniarentzat; handiegia diru gehiago jarri beharko luketenentzat: Alemaniarentzat, Finlandiarentzat eta Danimarkarentzat.

Axpeko Etxebarri erretegia Europako hirugarren jatetxerik onena. Bittor Arginzonizen jatetxeak bi postu egin du gora iazko rankingarekin alderatuta, Opinionated About Dining gidak egindako zerrendaren arabera. Lehen postua, berriz ere, Rasmus Munk sukaldariaren Alchemistentzat izan da Kopenhagen.

Uda iritsi da, beroaldiak jada hasi dira, eta milioika lagunek hondartzetarako erromesaldia hasi dute. Baina, kontraesana dirudien arren, kezka beste bat da aire egokituak freskatutako Europako Batasuneko agintarien bulegoetan: nola egin datorren neguan berogailuek funtziona dezaten. EBren gas hornitzaile nagusiak, Errusiak, dagoeneko kendu edo murriztu die fluxua hamabi herrialderi, eta besteei aurki murriztuko dien beldur da. Alternatiba da gas biltegiak ahalik eta lasterren betetzea, eta Errusiako gasa ez den beste aukerak ahal bezainbat ustiatzea, kostu ekonomikoa eta ekologikoa handiagoa izan arren.

Europar Kontseiluak atzo aitortu zuen datorren irailaren amaierarako gas biltegiak %80 beteta egon behar dutela. Duela hiru hilabete egin zuen proposamena Europako Batzordeak, eta Europako Parlamentuarekin negoziatuta dago jadanik.

EBren asmoa da urtea amaitzerako gas biltegiak %85era iristea, eta %90ra 2023ko negurako. Oraintxe, %55,71 daude beteta, baina herrialde batetik bestera alde handia dago.

Gainera, bederatzi kidek ez dute gas biltegirik —Irlanda, Finlandia, Estonia, Lituania, Eslovenia, Grezia, Zipre, Malta eta Luxenburgo—, eta horiek behartuta egongo dira beren urteko kontsumoaren %15 gordetzera auzoko herrialdeen biltegietan, eta gastuen zati bat beren gain hartzera.

Euskal Herrian bada orain guztiz bete nahi duten biltegi bat, Gaviota plataforma, Bizkaiko kostaldean, eta ez dago urrun Lussagnetekoa (Landak, Frantzia).

Errazionamendua

Baina gauza bat da biltegiak bete behar direla esateko arau bat egitea, eta beste bat biltegi horiek betetzeko gaitasuna izatea. Gasbideetatik gas gutxiago datorkionez, EBk %75 handitu ditu jada GNL gas natural likidotuaren inportazioak, AEBetatik eta Nigeriatik, esaterako.

Baina nahikoa izango ez den beldurra bizkor zabaltzen ari da agintarien artean eta, batez ere, enpresen artean, horiei itxiko zaielako iturria eskasia badago, eta ez herritarrei.

Alemaniako Gobernuak aitortua du arazoak izan ditzakeela biltegiak betetzeko, bereziki Errusiak erabat eteten badu Nord Stream 1 gasbideko isuria. Joan den astean %40ra gutxitu zuen emaria, arazo teknikoak argudiatuz, eta Berlinen beldur dira uztailaren hasieran egin beharreko geldialdi tekniko bat baliatuko ote duen gasbide hori erabat ixteko. Horiek horrela, gobernuak bigarren mailara igo du gasaren gaineko alarma, eta industriari gasa errazionatzeko urrats bakarrera dago dagoeneko.

Europako Batzordeak aste batzuk barru aurkeztu behar du EB osoan gasa errazionatzeko plan bat.

Frantzian, greba

Frantzian beste problema bat egon daiteke, CGTk iragarri baitu aste honetan gas biltegiak eta GNLa birgasifikatzeko plantak blokeatu egingo dituela langileen lan baldintzak hobetu ezean.

Frantzian ere ezohikotzat jo daitekeen zerbait gertatu da. Hiru energia konpainia handienetako buruek agiri bat argitaratu dute hedabideetan, energia gastua gutxitzeko eskatuz. Jean Bernard Levyk (EDF), Catherine MacGregorrek (Engie) eta Patrick Pouyannek (Total Energies) sinatutako gutunak dio herritarrek eta enpresek «berehala» hasi beharko luketela energia gutxiago kontsumitzen. «Ez gaitezen engaina: energia aurreztea erosteko ahalmena handitzea da, eta gas kutsatzaileen isurketa gutxitzea». Beren hiru enpresek energia eraginkortasuna handitzeko neurriak hartuko dituztela agindu dute.

Kezka ez da Europarena bakarrik: atzo, Japoniako Gobernuak eskatu zien Tokioko herritarrei eta enpresei argindar gastua murrizteko, beroaldiaren eraginez sistema elektrikoak pott egiteko arriskua duelako.

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako erakundeek tentu handiz aztertu nahi dute garraio publikoan deskontuak ezartzeko Espainiako Gobernuak onartu berri duen lege-dekretua.

Topoaren geltokiaren inaugurazioa, Hendaiako Gune Multimodaleko Zentroan, 2022ko ekainaren 27an. Lehendakariak dio Hendaiako Topoaren geltoki berria Atlantikoko Korridorearen katebegi estrategikoa dela.