Interes tasak puntu laurden igo ditu Europako Banku Zentralak. Iazko uztailean hasi zen Europako Banku Zentrala interes tasak igotzen. Harrezkero, zazpi aldiz igo ditu jarraian tasak, % 0tik hasi eta % 3,75eraino.

EBAZPENA, Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuko zuzendari nagusiarena, emakume langabeen gaitasun digitalak hobetzeko prestakuntza-programazioa finantzatzeko dirulaguntzak eskatzeko 2022rako ezarritako epe berria ebazten duena. Helburua ekintzailetza eta landagarapena bultzatzea da, bai eta generoarrakala murriztea ere Euskal Autonomia Erkidegoan, Europar Batasunak finantzatutako Eskaera, Eraldaketa eta Erresilientzia Planaren esparruan.

Eroski taldeak 64 milioi euroren irabaziak izan zituen iaz, 2021ean baino 41 milioi gutxiago (-%38). Kooperatiba taldeak inflazioaren eraginari egotzi dio mozkinen murrizketa, eta kostuen gorakada osoa azken preziora eraman ez izanari. Hala ere, azken hamar urteetako bigarren emaitzarik onena izan zen iazkoa, salmenta bolumena %2 murriztu arren, fakturazio osoa %7 handitu baitzen. Era berean, zorra kitatzen jarraitu zuen. 44 milioi euro ordaindu zizkien hartzekodunei, eta, orain, 909 milioi euroko zorra du.

«Gure hornitzaileen prezioak %15 igo dira, batez beste; gureak, berriz, %12. Ahalegin oso handia egiten ari gara igoera osoa azken preziora ez eramateko», nabarmendu zuen Rosa Karabel Eroski taldeko zuzendariak atzo, iazko balantzearen aurkezpenean. Erabaki horrek murriztu zuen irabazi marjina, eta hark eragin zituen mozkin txikiagoak. Zehaztasun handiz xehatu zuen: «Gure irabazi marjina %1,32koa izan zen. Sektorean, ohiko tartea %2 eta %3 artekoa da. Guk puntu bat murriztea erabaki genuen. Zenbat den hori? 55 milioi euro inguru gutxiago irabaztea».

Nondik ateratzen dira 55 milioi euro horiek? Eroskiren fakturazio osoa 5.478 milioi eurokoa izan zen, eta haren %1 da. Karabelek, hala ere, garrantzi handia eman zion EBITDAren —irabaziak interes, zerga, balio galera eta amortizazioen aurretik— datuari: 280 milioi euro; eta azaldu zuen haien hainbat gastu finko —energia, finantzaketak, soldatak— %38 inguru handitu zirela.

«Gure sektorean, irabazi marjina oso txikiekin egiten dugu lan. Irabazien gakoa da bolumen handian saltzea. Oso zaila da prezioak are gehiago jaistea», nabarmendu zuen, eta salatu distribuzio kate handiei egozten zaien sakrifiziorako ahalmen gabezia ez dela egia. Gai berean, azpimarratu zuen inflazioak mesede egin diela prezio merkeenak dituzten kateei: «Erosleak aurrezten ari dira; egun, prezioa da erosketa ohiturak gehien baldintzatzen dituen aldagaia».

Karabelek azaldu zuen erosketa ohiturak aldatu egin direla. Iaz, urteak aurrera egin ahala, salmenta bolumena jaitsiz joan zen, eta, aurtengoaren hasieran, joera hori mantentzen ari da. «Erosleak asko begiratzen dio prezioari. Eskaintza bereziek erosketen %28 baldintzatzen dituzte. Guk, esaterako, gure markako produktuetan nabaritu dugu. %7 igo zen fakturazioa. Produkturik merkeenak direla kontuan hartuta, igoera oso handia da». Alde horretatik, jakinarazi zuen oinarrizko produktuekin osaturiko saskiak oso harrera ona izan duela.

Lan erreformaren eragina

Hego Euskal Herrian izandako langile kopuruaren jaitsiera da Eroski taldearen iazko balantzeak uzten duen datu deigarrietako bat: 11.302 izatetik 10.428 izatera igaro ziren. Karabelek, baina, azaldu zuen legedia aldaketaren eraginez izan dela: «Lan erreformaren eragina izan da hori. Behin-behineko langileak izateko traba gehiago ditugu orain. Horiek askotan ez dute lanaldi osoa izaten. Orain, langile finko gehiago ditugu, eta hainbatek aldi baterako biren lana egiten dute. Finkotasunean irabazi dugu». Prozesu hori langile kooperatibistaren kopuruaren igoeran islatzen da. Iaz, 1.268 pertsona egin ziren Eroskiko bazkide, eta egun 9.500 dira guztira.

Karabelek behin baino gehiagotan aipatu zituen saltoki handiei eragiten dieten legeak, eta salatu zuen gehienek balio katearen kostua handitzen dutela. Esaterako, plastiko txikien erabilera debekatu izana asko nabaritu dute. Espainiako Gobernuak sektorearekin adosturiko neurriak hartu beharko lituzkeela esan zuen, baita bat iradoki ere: «Esaterako, mesede egingo liguke oinarrizko hainbat produkturi aplikatu zaien BEZaren murrizketa luzatzea. Are gehiago, haragiari eta arrainari ere aplikatzea eskertuko genuke. Produktu horien salmenta %15 murriztu da. Horiek, gainera, produktu osasungarriak dira».

Zorra kitatzen

Eroskiren jardunaren zama handietako bat pilaturiko zorra da. 2009an 2.514 milioi euroko finantza zorra izatera iritsi zen, eta egun 909 milioikoa da. Iaz, 44 milioi euro kitatu zituen. Eginiko ahalegina goratu zuen zuzendariak, eta onartu zuen hartzekodunekin lau urterako finantziazioa negoziatzen ari direla.

Zor horren kitapen handiak taldearen atalak salduz egin dituzte. Oraingoan, baina, ez dute halakorik espero: «Gure hartzekodunekin dugun akordioa 2024ko uztailean amaituko da, eta berria negoziatzen ari gara. Finantza akordio bat lortzea da gure aspirazioa. Atal gehiago saldu behar izatea ekuazioan sartzen ez den aldagai bat da».

Eroskik, besteak beste, Caprabo Kataluniako supermerkatu katearen zati bat saldu zuen zorra arintzeko, eta baita bidaia agentzien atala ere. Azken urteetan, Forum Sport kirol denda katearen balizko salmentaren zurrumurrua bolo-bolo ibili da. Pixka bat lehenago Karabelek aurkakoa esan arren, ondoren gehitu zuenak ez du lagunduko esamesak isiltzen. «Forum Sportek bere tamaina handitu behar du lehiakorra izateko. Bide horretan, bazkide bat aurkitzeko aukerak aztertzen ari gara. Horraino hitz egin dezaket gaiari buruz».

Inbertsioei eutsi

Salmenta bolumenak behera egin eta irabaziak murriztu arren, Eroskik ez du hurrengo urterako inbertsio kopurua murriztuko. Urtean hamar eta hamabi saltoki berri artean irekitzeko asmoari eusten dio. Bide horretan, Katalunian hedatzeko moduak aztertzen ari da. Egun Hego Euskal Herrian merkatu kuotarik handiena duen katea da. Horri Kataluniako eta Espainiako iparraldea gehituz gero, bere «indarguneetan» %13ko merkatu kuota du.

Aurreakordioa lortu dute Kopako finalerako Nafarroan deitutako autobusen greba bideratzeko

Munduko zazpi hiritako ordezkariek etorkizunean espezie honen iraunkortasuna bermatzea helburu duen akordioa sinatu dute.

Eroskik 64 milioiko irabaziak izan ditu 2022an, aurreko urtean baino % 40 gutxiago. Taldeak salmenta gordinak % 7 handitu ditu, 5476 milioi euroraino, besteak beste, inflazioaren eraginez.

Nazio Batuen, Europar Batasunaren, Espainiako Gobernuaren eta Eusko Jaurlaritzaren ordezkariek atunaren iraunkortasunaren aldeko Nazioarteko Adierazpena aurkeztu dute, Helena Orella Bermeoko Tuna Forum-aren zuzendariarekin batera.

Euroguneko urte arteko inflazioa hamarren bat igo da apirilean, % 7raino. Hala ere, energia eta elikagai freskoak kanpoan uzten dituen azpiko inflazioa hamarren bat jaitsi da, % 5,6raino.

Azazetako parke eolikoa eraikitzeko baimena eman du Jaurlaritzak. Horretarako, baina, zenbait aldaketa egin beharko dituzte proiektuan. Bi urteko epea dute haize-parkea eraikitzeko.

Bigarren Mundu Gerratik ezkutuan egon den politika protekzionista itzularazten ari dira Ameriketako Estatu Batuetako azken agintariak. Donald Trump presidente ohia hasi zen 2018an inportazio batzuei muga zergak ezartzen, Txinatik zetozen produktuei batez ere, barne industria eta meatzaritza bultzatzeko eta aurkari nagusiari kalte egiteko. Joe Biden antzeko bidetik dabil IRA Inflazioa Gutxitzeko Legearekin eta Txipen eta Zientziaren Legearekin.

Azken horrekin, jokoz kanpo utzi nahi du munduko industria garrantzitsuenetako bat: Txina. Europa eta AEB aliatu hertsiak dira, eta txipen barne produkzioa bultzatzen ari dira Europako Batasuneko hainbat herrialde ere.

Ingurumari horretan, Bloomberg hedabidearen ikerketa batek harrabotsa sortu du. Izan ere, agerkariak joan den astean argitaratu zuen Alemania lanean ari dela mugak jartzeko mikrotxipak fabrikatzeko erabiltzen diren produktu kimikoen Txinarako esportazioei. Izena eta aurpegia eman nahi izan ez duten Alemaniako goi kargudunekin hitz egin du Bloomberg-ek, baina Olaf Scholzen gobernuko bozeramaileek berehala gezurtatu zuten informazio hori: «Ez gara inongo planik egiten ari mikrotxipak egiteko produktu kimikoen Txinarako esportazioa debekatzeko».

Arrisku horren aurrean, Mao Ning Txinako Atzerri Ministerioaren bozeramaileak erantzun zuen herrialde horientzat ez dela «eraikitzailea» Txinarako esportazioak kontrolatzea «menpekotasuna arintzearen izenean». Alemaniak ustez hartu nahi dituen tankerako erabakiek beste herrialdeei «kalte egingo» dietela dio Txinak, baita munduko hornidura katea desegonkortuko duela ere.

Mikrotxipen industrian, Herbehereak dira Europako herrialde garrantzitsuena, alde handiz. Izan ere, mikrotxip aurreratuenak fabrikatzeko behar diren litografia makinak Veldhoveneko ASML enpresak bakarrik egin ditzake mundu osoan.

Bada, iaz Bidenen administrazioak txipen inguruan egin zuen legeak ez die soilik eragiten AEBetako enpresei: AEBetako teknologia erabiltzen duten beste herrialdeei ere eragiten die. Hori dela eta, ASML eta antzeko enpresek ezingo dizkiote Txinari saldu ez mikrotxipik aurreratuenak, ezta horiek garatzeko tresnak ere.

Horrek eragin handia izango du ASMLn, salmenten %15 Txinan egiten baitituzte. Peter Wennink ASMLko zuzendari exekutiboak 2022 amaieran esan zuen enpresak AEBei «amore eman» ziela 2019an, litografia makina aurreratuenak Txinara esportatzeari utzi ziotenean.

AEBekin eta Japoniarekin batera egindako negoziazio batzuen ostean, Herbehereek martxoan iragarri zuten txipak egiteko tresnen esportazioak kontrolatzen hasiko zirela. Hala ere, Mark Rutte lehen ministroak adierazi zuen Washingtonekin «subiranotasun posizio» batetik ari zirela negoziatzen, eta ez zuela presiorik jasan.

Europa, zatituta

Pekinen eta Bruselaren arteko harremanak hotz daude gaur egun, Ursula Von der Leyen Europako Batzordeko eta Xi Jinping Txinako presidenteen arteko apirileko goi bileraren ostean. 2020aren amaieran adostutako Inbertsiorako Akordio Integrala hozkailuan dago, eta Von der Leyenek adierazi zuen ez zuela gaiari buruz hitz egin Xirekin. Kevin Klyman Harvard Unibertsitatearen Belfer zentroko ikertzailearen arabera, Brusela mikrotxipen industrian esportazioak kontrolatzeko prestatzen ari da, eta uste du Txinako teknologia sektorea «asko» oztopatu dezakeela.

Europak Txinarekiko izan beharreko jarrerari buruz, bi alde nagusi daude Batasunean. Herrialde askok diote Europak AEBekin guztiz lerrokatuta egon behar dutela, XX. mendean bloke komunistan zeudenek gehienbat; izan ere, Ukrainako inbasioaren ostean, Txinak Errusiarekin duen harremanak are gehiago okertu du herrialde horien Pekinekiko jarrera.

Europak bloke geopolitiko autonomo gisa jokatu behar duela uste dutenak ere badaude, Emmanuel Macron Frantziako presidentea buru. Txinako goi bileran adierazi zuen Europak independente izan behar duela AEBek dituzten gatazketatik, eta munduan hirugarren polo bat osatu behar duela, Pekinekin eta Washingtonekin batera.