PARIS. Munduko petrolio eskariak orain arteko marka guztiak hautsi zituen ekainean: 103 milioi upel eguneko. IEA Nazioarteko Energia Agentziaren ustez, hegazkin trafikoaren susperraldia eta Txinako kontsumoaren gorakada dira beharrak goia jo izanaren arrazoi nagusiak. Dena den, ez du uste hilabete bateko kontua izan denik, eta abuztuan marka hori berriz hautsiko dela iragarri du.

Urtearen lehen erdiko datuen berri izanda, IEAk kalkulatu du eguneko eskaria 2,2 milioi upel handituko dela aurten. Ondorioz, urteko batezbestekoa 102,2 milioi upelekoa izango da, inoizko handiena hura ere. 2024an berriz ere handituko da, eta, ondo bidean, 2025ean hasi beharko luke jaisten, trantsizio energetikoari esker.

Eskaintzari dagokionez, txikiagoa da, eta uztailean alde hori handitu egin zen, Saudi Arabiak 910.000 upel gutxiago ekoitzi zituelako. Hilabete horretako ekoizpena 100,9 milioi upelekoa izan zen eguneko. Eskari handia ikusita, 2023an ekoizpena 101,5 milioi upeleraino iristea espero du IEAk.

Txostenean, erakundeak arreta berezia jarri du Errusiarengan. Uztailean, ohiko ekoizpenari eutsi zion: 7,3 milioi upel eguneko. Ekoizpen horren %80 Indiara eta Txinara bidali zuen. IEAren arabera, Errusiak 13.910 milioi euro lortu zituen uztailean petrolioa salduz.

Japoniako inflazioa %3,3ra igo zen berriro ekainean. Beste herrialde batzuetan zer gertatzen den ikusita, ez dirudi beste munduko ezer, baina Japonian bai da notizia prezioak igotzea, 1991z geroztik ez baitzen halakorik gertatzen. Nagusiki, freskoak ez diren elikagaiak garestitu izanak eragin du ekainean KPIa igotzea, urte batetik bestera %9,2 garestitu baitira. Horien artean, behar-beharrezko jangaiak garestitu dira gehien iaztik, arrautzak besteak beste: %17,4.

Azpiko inflazioaren tasa, zeinak ez dituen kontuan hartzen elikagai freskoak eta energia, markak hausten ari da oraindik ere, eta hamarren bat baino ez da gutxitu maiatzetik —hilabete hartan gainditu zuen 1981ean ezarritako maximo historikoa—. Arropa eta oinetakoak %3,9 garestitu ziren ekainean; kulturarekin eta aisialdiarekin lotutako jarduerak, %3,5; eta komunikazioaren arlokoak, berriz, %7,2. Paradoxikoki, energiaren sektoreak eragotzi zuen prezioak gehiago igotzea, %6,6 merkatu baitzen, batez ere elektrizitatearen prezioa jaitsi egin zelako; gasa, berriz, %1,1 merkatu zen.

35.000 artikulu garestiago

Kontsumitzaile japoniarrak ohartuko dira aurten 35.000 jangai, edari eta artikulu baino gehiago garestituko direla, Teikokou Databank kredituen ikerketa enpresak uztailaren erdialdeko txosten batean ziurtatu zuenez. Enpresa horren arabera, urrian joko du goia prezioen igoerak, eta txikizkariek bezeroei kobratuko dizkiete gastuen gainkostuak, irabaziak ez galtzeko.

Inkestan, elikagaien eta edarien industrian kotizatutako 105 enpresaren eta kotizatu gabeko 90 enpresaren prezioen datuak bildu zituzten, eta baieztatu dute aurtengo igoerak jada handiagoak direla 2022 osoan izandakoak baino; izan ere, iaz 25.768 artikulu garestitu zirela kalkulatu zuten. Teikoku Databanken txostenaren arabera, baliteke urtea amaitu bitartean konpainia gehiagok iragartzea prezioak igoko dituztela, eta, beraz, baliteke azkenean artikulu gehiago garestitzea aurten.

Txosten horren arabera, familien gaineko zama gehigarriak murriztu egin du japoniarren erosteko ahalmena, eta, dirudienez, enpresek ez dituzte hain azkar igoko prezioak aurrerantzean, horrek are gehiago murriztuko luke-eta eskaria. Teikoku Databanken ustez, batez ere ekoizpen kostuen eta eskulanaren ondorioz igoko dira prezioak datozen hilabeteetan, baita yenaren ondorioz ere, balio gutxiago duelako eta, ondorioz, inportazioak garestiagoak direlako.

Gauzak hala, Japoniako Bankuak ez zeukan inflazioaren aurreikuspena %2,5era igotzea beste aukerarik, hau da, apirilean aurreikusitako %1,8ko estimazio ekonomikoa baino zazpi hamarren gehiago. Uztaileko azken ostiralean argitaratu zituzten azken kalkuluak, diru politikari buruzko bi eguneko bilera bat egin ondoren. Erakunde horren helburua da KPIaren %2ko igoera egonkor bat lortzea, eta azken estimazio horrek gainditu egin zuen inflazioaren inguruko helburu hori. Gainera, %2ko igoera horretan oinarritzen da bankuak duela hamarkada batetik duen estimulu estrategia zabala.

Deflazioaren amaiera??

Japoniako agintaritza ekonomikoak ia ez zituen aldatu ere egin 2024rako eta 2025erako iragarritako prezioak, nahiz eta gero eta arrisku handiagoak izan, banku zentralaren txostenaren arabera. Hala eta guztiz ere, Kazuo Ueda Japoniako Bankuko gobernadoreak ez zuen zalantzarik izan bileraren ondorengo prentsaurrekoan: «Inflazioa nabarmen igotzen bada, egoki erantzungo dugu». Erakunde ekonomikoak hartutako neurriek orekatu egin beharko dituzte, alde batetik, inflazio handiagoa izateko arriskua, eta, beste alde batetik, herrialdearen susperraldi ekonomikoa babesten jarraitzeko premia, orain hasi baita suspertzen, eta ahul baitago oraindik.

Azken hamarkadetan, Japoniako ekonomia geldoa eta zor handikoa izan da —zor publikoaren ratioa BPGaren %200 baino handiagoa da—, eszeptikoa globalizazioaren alderdi batzuen inguruan; gainera, kasu gutxi egin die kanpoko eraginei, eta erresistentzia sozial eta politikoa egin du aldaketaren kontra. Horri guztiari gehitu behar zaio azken 70 urteetan Alderdi Demokratiko Liberal ahalguztidun eta betierekoak gobernatu duela, herrialdeko betiko elite ekonomiko eta politikoen alderdiak, alegia.

Urte horietan guztietan, inflazioa ez zen arazo larria izan, inguruko beste herrialde batzuekin alderatuta. Hala ere, 90eko hamarkadaren hasierako finantza krisia mugarri bat ekarri zuen: martxan jarri zen deflazio dinamika bat, eta horren oinarria zera zen, soldatak ez eguneratzea, yena indartsua izatea eta enpresek zorrotz betetzea gobernuko alderdiaren jarraibide ekonomikoak. Japoniak ez zuen prezioak zehazteko edo hazkundea bultzatzeko monopoliorik, eta ez zuen ezartzen gastu publikoko edo diru hedapenerako politikarik kontsumoa suspertzeko.

Suspertze handirik ez

Gaur egun, analista batzuek argi dute Japoniako deflazioa ez dela bukatu. Aditu askok diote egungo inflazioaren zati handi batek ez duela erakusten benetako suspertze ekonomiko bat, Japoniako Bankuak dioen moduan, baizik eta kanpo krisi handi baten ondorio dela. Batez ere, bi arrazoi ematen dituzte: batetik, energiaren eta inportatutako janariaren prezioak igo izana, Ukrainako gerraren ondorioz, eta, bestetik, yenaren debaluazioa.

Jaisteari utzi dio inflazioak. INE Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, KPI kontsumo prezioen indizeak lau hamarren egin du gora ekainetik uztailera Hego Euskal Herrian, %2,2tik %2,6ra. Erregaien eta zenbait elikagairen garestitzeari batu zaio turismoari lotutako gastu batzuen igoera.

Uztaileko datuarekin, inflazioa urrundu egin da EBZ Europako Banku Zentralak gogoko duen %2ko mailatik, baina, hala ere, iazko uztailekotik oso behera dago, orduan %10,7ra iritsi baitzen, Ukrainako gerrak energian lehenik eta elikagaietan ondoren puztutako prezio igoeraren olatuan.

Orduz gero, baretu egin dira gauzak energia merkatuetan, Europako Batasuna gai izan baita bere berokuntza premiak betetzeko eta argindarra sortzeko, Errusiako gas gutxiago lortu arren. Horrela, argindarraren eta gasaren prezioak neurtzen dituen atala da gaur egun inflazioari beherantz tira egiten dion faktore nagusia: uztailean, duela urtebete baino %30,3 merkeago zegoen —%26,6 ekainean—.

Gaur egun, elikagaiak dira inflazioari gorantz tira egiten diotenak, eta uztaileko berri txarra da haren prezioak merkatzeari utzi diola. Otsailean eta martxoan jo zuen goia atal horrek, %15,8 garestituta, baina, orduz gero, prezioak jaitsi ez diren arren, motelago igo dira.

Ekainean %10,1era heldu zen, eta maila horretan geratu da uztailean ere; besteak beste, hilabete eskas batean fruta %6,3 garestitu delako eta olioa eta koipeak, berriz, %5. Azken horietan oliba olioa nabarmentzen ari da, iazko lehorteari aurtengoa ere batu baitzaio, eta Andaluziako ekoizpena ohi baino txikiagoa baita.

Erregaiak, garestiago

Uztailean inflazioak gora egitearen beste arrazoietako bat erregaietan dago. Udako oporretan gertatu ohi den moduan, aurten ere erregaiak garestitzen ari dira. Aurten, gainera, LPEE Lurralde Petrolio Esportatzaileen Erakundea eta haren aliatuek ekoizpena txikitu dute, eta horrek berekin ekarri du petrolio upelaren prezioek berriro goranzko joera hartzea. Ekainaren amaieran 73 dolarrean saltzen zen Brent upela, baina, orduz gero, ia etenik gabe egin du gora, eta atzo 87 dolarren atarian zegoen.

Igoera hori antzeman egiten da Euskal Herriko gasolindegietan ere. Atzo, batez beste, 1,624 euroan saldu zen gasolio litroa; uztaileko lehen astean 1,485 euro balio zituen. Gasolina, berriz, 1,637tik 1,725era igaro da tarte horretan. Iaz baino merkeago da hori, baina aurreko urtearekiko aldea murriztu egin da ekainarekin alderatuz gero, orduan jo baitzuen goia.

Uda izanik, eta turismoa gora egiten ari denez, asko garestitu den beste atal bat pakete turistikoena da: hau da, ostatua eta garraioa batera kontratatzeko paketeak. INEren arabera, iazko uztailean baino %17,9 garestiagoak izan dira aurten. Jatetxeak eta hotelak, berriz, %5,8 garestitu dira.

Espainiako Gobernuak Nadia Calviño proposatu du Europako Inbertsio Bankuko presidente izateko

“Haserrea” VWko beharginen artean, bateriak muntatzeko lantegia Landabenetik kanpora atera dezaketelako

Urte arteko inflazioa % 2,6ra igo da EAEn, eta % 2,4ra, Nafarroan, uztailean. Espainiako Estatuan uztailean urte arteko tasa % 2,3an kokatu da, ekainetik lau hamarren igota.

Erregaien prezioak gora egin du bosgarren astez jarraian, abuztuko zubiaren atarian

Erresuma Batuko M&G funtsak alokairurako bi etxebizitza-bloke erosi ditu Bilbon, ia 98 milioiren truke

Italiako eskuin muturreko gobernuak gerra deklaratu die bankuei eta pobreei. Batetik, iragarri du %40ko zerga jarriko diela bankuen ezohiko irabaziei, eta, bestetik, baliabide gutxien duten herritarrentzako oinarrizko errenta kentzen hasi da. Neurriokin, martxan jarri duen zerga erreformak eragingo dion zuloa estali nahi du. Izan ere, Italia pilatzen ari den defizitak ezbaian jarri du Europako funtsen tramitazioa, eta Bruselari aurkeztutako plana aldatu behar izan du.

Gobernuak 2023. urtera mugatuko du zerga berezia. Letra txikia argitzea falta da, baina zehaztu du bankuek ordaindu beharreko zenbatekoak ez duela gaindituko finantza erakundearen ondare garbiaren %25. Gobernuak 2.000-3.000 milioi euro biltzea aurreikusten du. Eta «interes tasen igoera dela-eta kaltetutako hipotekadunak eta enpresak laguntzeko eta herritarren karga fiskala murrizteko» erabiliko du dirua.

Neurria oporren aurreko azken bileran iragarri du, ezustean. Dena den, Giorgia Meloni gobernuburuak ohartarazia zuen halako erabaki bat har zezakeela, bankuek maileguak emateko interesak handitu dituztelako, baina ez, ordea, herritarren gordailuen interesak. «Hilabeteetan behin eta berriz esan dugu interes tasak igotzeko EBZren estrategia okerra dela; erabaki hau saihetsezina izan da», adierazi du Antonio Tajani Atzerri ministroak. «Berdintasun sozialeko neurri bat da», gaineratu du Matteo Salvini lehen ministrordeak.

Estatuaren «metadona»

Melonik bere hauteskunde programan egindako beste promesetako bat bete ondoren iritsi da bankuen aurkako neurria. Egunotan, gobernua telefono mezu bidez abisatzen ari zaie ehunka milaka familiari aurki oinarrizko errenta jasotzeari utziko diotela.

Ekainean 2,1 milioi pertsonak jaso zuten —biztanleriaren %4,7—, milioi bat etxetan. Horietatik bi herenak baino gehiago —1,5 milioi biztanle— hegoaldean bizi dira. Laguntza hilean 560 euro ingurukoa da batez beste familia bakoitzeko, eta iaz gobernuak 8.000 milioi euro jarri zituen, eta 28.000 milioi indarrean denetik.

5 Izar Mugimenduko Giuseppe Conteren gobernuak abiarazi zuen 2019an. Oposizioan zegoela, Melonik «estatuaren metadona» gisa izendatu zuen, ez duelakoan enplegua bilatzera bultzatzen. Herritarrik txiroenak laguntzeko helburua du. Eta baldintza hauek bete behar dira: Europako herritarra izatea eta gutxienez hamar urte eman izana Italian bizitzen —azkenengo biak jarraian—, 30.000 eurotik beherako higiezin ondarea eta 6.000 eurotik beherako finantza ondarea izatea, eta diru sarrerak urtean 9.360 eurotik gorakoak ez izatea.

Gaur egun laguntza jasotzen dutenek urtearen amaierara arte luzatu ahal izango dute baldin eta udaletako gizarte zerbitzuek beren gain hartzen badute. Gobernuak uste badu lan egiteko moduan daudela eta 6.000 eurotik beherako diru sarrerak badituzte, 350 euro emango dizkie urtebetez, lan prestakuntzako ikastaroetarako.

Meloniren asmoa da oraingo laguntza beste batekin ordezkatzea hurrengo urtean, eta baldintza hauek jartzea: urtean 9.300 eurotik beherako diru sarrerak eta 6.000 eurotik beherako ondarea izatea, eta gutxienez adingabe batekin, desgaitasunen bat duen batekin edo 60 urtetik gorako batekin bizitzea.

Herritar askok eta oposizioak kritika eta protestak eginez hartu dute gobernuaren erabakia. «Pobreziaren aurkako gerra egin beharrean, gobernu honek pobreen aurkako gerra egiten du», adierazi du Elly Schlein Alderdi Demokratikoko idazkari eta oposizioko buruak. Egunotan, herritarrak ere kalera atera dira protesta egitera, batez ere herrialdearen hegoaldean.

90.000 bat langilek muturreko beroari aurre egin beharko diote bihar. Enpresak behartuta daude lan baldintzak egoera meteorologikora egokitzera eta, konponbiderik eman ezin badute, lanaldia murriztu edo aldatzera, estres termikoa saihesteko.