Diru-laguntzak jaso ahal izateko nekazariek eta abeltzainek bete beharko dituzten ingurumen baldintzak malguagoak izango dira, eta kontrolak ere ez dira orain artekoak bezain zorrotzak izango.

EI Estatu Islamikoak bere gain hartu du Moskuren aldirietan pasa den ostiralean egindako erasoa, eta Vladimir Putine Errusiako presidenteak adierazi du, gaur, badakitela «muturreko islamistak» izan zirela egileak. Baina galdera bat egin du, orduz geroztik hartutako neurriez hitz egiteko agerraldi batean: «Nori egiten dio mesede gertatutakoak?». Eta hori ikertzeko eskatu du. Hala, nabarmendu du «Kieveko erregimena» Errusian egiten ari den «erasoen barruan» kokatu behar dela Moskukoa. Terrorismo karguak egotzi dizkiete erasoaren ustezko egileei. Bart hartu du erabakia Errusiako auzitegi batek, eta, epaiketa egin artean, bi hilabeterako behin-behineko atxiloaldia ezarri diete ustez erasoa egin zuten lauei eta beste hiru ustezko konplizeri. Errusiako hiriburuko aldirietako antzoki batean gauzaturiko atentatuaren egiletzat jotzen dituzte laurak. Azken datuen arabera, gutxienez 137 pertsona hil eta 180 baino gehiago zauritu zituzten. Erasoarekin lotura dutelakoan, 11 lagun hartu zituen atxilo FSB Errusiako Segurtasun Zerbitzu Federalak herenegun: ustezko lau erasotzaileak eta ustezko beste zazpi konplize. Atzo, Errusiako Ikerketa Batzordearen aurrean deklaratu zuten lau susmagarriek. Atxilotuetako bat gurpil aulkian eraman zuten, eta guztiak ere lesio zantzuak eta aurpegian ubeldurak zituztela agertu ziren deklaratzera; lautik hiruk aitortu zuten atentatua egin izana. Gaur, atxilotuen egoeraz eta jasotako tratuaz galdetuta, Kremlineko bozeramaile Dmitri Peskovek ez du adierazpenik egin. Errusian heriotza zigorra legezkoa da, eta Dmitri Medvedev presidente (2008-2012) eta lehen ministro ohiak (2012-2020) ez du zalantzarik zer zigor ezarri beharko litzaiekeen susmagarriei. «Hil egin beharko genituzke?», galdetu du bere Telegrameneko kanalean; eta erantzuna ere eman du: «Hala izan beharko luke, eta hala izango da». «Etxe Zuriarentzako galdera bat: ziur zaudete Estatu Islamikoa izan dela?». MARIA ZAKHAROVA Errusiako Atzerri Ministerioko bozeramailea Atzo, EIk bideo bat argitaratu zuen erasoa berak egin zuela berresteko —ostiral gauean bertan argitaraturiko bideo batean ere esan zuten haiek egin zutela atentatua—. Talde armatu jihadistaren menpeko Amaq albiste agentziak atzo zabalduriko irudietan, Crocus City Hall antzokiko erasoaren «eszena esklusiboak» ikus daitezke, azpidatzietan jartzen duen moduan. «Kristauen aurkako eraso odoltsu» gisa definitu du joan den ostiraleko atentatua. EIren Khorasan probintziako adarrak hartu du bere gain erasoa —batez ere Afganistanen, Iranen, Pakistanen eta Errusian jarduten duen adarra da hori—. EI errekrutamenduak egiten ari da Tajikistanen eta Asia erdialdeko beste sobietar errepublika ohi batzuetan, eta Moskuko erasoaren lau susmagarriak tajikistandarrak direla adierazi dute. Kremlinek, ordea, ez du hitz egin nahi talde armatu jihadistaren egiletzaz; Peskovek esan du ikerketak iraun bitartean ez dutela aurrerapenik iragarriko. Bitartean, Errusiako zenbait hedabidek eta Putinek berak Ukrainari egotzi diote erasoarekin lotura izatea. Kievek ukatu egin du atentatuarekin zerikusirik duela, eta AEB Ameriketako Estatu Batuek ere atzo baieztatu zuten EIk egin zuela erasoa. Washingtonek ez dio garrantzirik eman lau susmagarriek Ukraina aldera ihes egin nahi izateari —Moskutik hego-mendebaldera bidean atxilotu zituzten— , eta erantzule bakarra EI dela ziurtatu du. Baieztapena zalantzan jarri du Errusiako Atzerri Ministerioko bozeramaile Maria Zakharovak: «Etxe Zuriarentzako galdera bat: ziur zaudete Estatu Islamikoa izan dela? Berriz pentsa dezakezue?». Komsomolskaia Pravda egunkariari adierazi dionez, AEBak bere «tutoretzapeko» estatua —Ukraina— babestu nahian ari dira, erasoaren egiletza soilik EIri egotzita. Frantzia, «alerta terroristan» Moskuko atentatua Estatu Islamikoak bere gain hartu ondoren, Frantziako Gobernuak «alerta terrorista» maila gorenean ezarri zuen atzo. Talde armatu jihadistak eraso ugari egin ditu Frantzian, eta horregatik hartu du erabakia Frantziako Segurtasun Kontseiluak. Gabriel Attal lehen ministroak X sare sozialean eman du alerta egoera larritzearen berri: «Ikusita Estatu Islamikoak bere gain hartu duela erasoaren erantzukizuna, eta talde hark gure herria mehatxatu izan duela, erabaki dugu maila gorenera igotzea Vigipirate plana [Frantziako segurtasunerako alerta sistema]: eraso larrialdira». Frantziako presidente Emmanuel Macronentzat, «neurri koherentea» da, Moskuko atentatua bere gain hartu duen talde berak Frantzian ere saiakerak egin dituelako. Jende ugari batzen duten ekitaldiek kezkatzen dute Frantziako Gobernua. Parisen bertan, kasurako, lau hilabete barru egingo dituzte Olinpiar Jokoak.

Estatuak Telefonicaren % 3ko partaidetza erosi du. Akzio-pakete horren egungo balioa 690 milioi euro ingurukoa da, eta beste % 7a erosteak 1.600 milioi balio luke.

Israelgo armadak joan den urriaren 7an Gazaren kontrako erasoaldia hasi zuenetik urte erdi betetzear den honetan, NBE Nazio Batuen Erakundearen Segurtasun Kontseiluak lehen aldiz eskatu du zerrendarako su eten bat. Hilabeteotan hainbat saiakera egin dituzte, eta azkenean gaur jarri dira ados herrialdeen ordezkariak, «berehalako menia bat» exijitzeko «ramadan hilabeterako» —apirilaren 9an amaituko da musulmanen hilabete santua—. Bozketaren ondoren, Antonio Guterres NBEren idazkari nagusiak esan du su etena abian jarri beharra dagoela: «Barkaezina litzateke huts egitea». Orain arte, NBEren Segurtasun Kontseiluan beto eskubidea duten herrialdeetako batzuek oztopatu egin dute meniari buruzko ebazpen bat onartzea; kasurako, azkenekoz, joan den ostiralean, Errusiak eta Txinak AEB Ameriketako Estatu Batuen testu bat blokeatu zutenean —kontrakoa ere gertatu da hilabeteotan—. Gaur, berriz, hamar herrialdek aurkeztu dute su etenerako deiari buruzko dokumentu bateratua —tartean Aljeria, Japonia eta Hego Korea—, eta hamabost kideetatik hamalauk babestu dute; AEBak, berriz, abstenitu egin dira. Eta segidan, Israelek bertan behera utzi du gobernuaren ordezkaritza bat AEBetara egitekoa zen bidaia ofizial bat, irudituta Washingtonen erabakia «atzerapauso bat» dela. NBEren Segurtasun Kontseiluak nahi du Gazan borrokak erabat gelditzea, eta, batez ere, hori luzera begira gertatzea, kontseiluaren parte diren estatu kideek eskatu baitute «berehalako menia» horrek «bide ematea su eten iraunkor eta jasangarri bati». Eta, bitarterako, bahitu guztiak «berehala eta baldintzarik gabe askatzea» ere nahi dute. Hori guztia, Aljeriaren NBEko enbaxadore Amar Bendjamak esan duen modura, «odolusteak gehiegi iraun» baitu. Hamasek nabarmendu du, gaur, Israelekin preso trukea egiteko prest dagoela. The Security Council just approved a long-awaited resolution on Gaza, demanding an immediate ceasefire, and the immediate and unconditional release of all hostages. This resolution must be implemented. Failure would be unforgivable. — António Guterres (@antonioguterres) March 25, 2024 AEBen NBErako enbaxadore Linda Thomas-Greenfieldentzat, segurtasun kontseiluak ebazpena onartu izanak esan nahi du «babesa eman» diela Hamasen eta Israelgo Gobernuaren artean bitartekari lanak egiten ari diren herrialdeei —AEBak, Egipto eta Qatar dira— eta horiek bete nahi dituzten helburuei. Hortaz, orain, ikusteko dago gerrako bi aldeek errespetatu egingo duten segurtasun kontseiluak eskaturikoa. Hori gertatzeko, ordea, ados jarri beharko dute; urteotan, gainera, Israelgo Gobernuak askotan ez du errespetatu kontseilu horretatik eskatu diotena, nahiz eta han onarturikoa nazioarteko legedia bilakatzen den. Edonola ere, gaurko bozketak agerian utzi du, bezperan NBEren idazkari nagusiak berak esan modura, jarrera aldaketak izaten ari direla herrialdeetan Gazarako su etenaren inguruan; eta horren erakusle izan da AEBen abstentzioa bera. Zera esan du Guterresek, bozketaren aurretik: «Hasieran, gure ahotsa bakar samar zegoen, baina orain ikusten ari gara nazioarteko komunitateko geroz eta gehiago gauza bera aitortzen ari direla». Ebazpenaren inguruan hitz egiteaz gain, Guterresek Gaza iparraldeko egoera humanitarioan jarri du arreta gaur. Haren iritziz, «erabat ezinbestekoa» da zerrendako eremu horretara laguntza «hornidura masiboa» bidaltzea, aintzat harturik, besteak beste, FAO Nazio Batuen Elikadura eta Nekazaritza Erakundeak joan den astean ohartarazi zuela balitekeela datorren maiatzerako iristea gosea hara. «Horrek esan nahi du sarrera puntu gehiago ireki behar direla, ahaleginak elkartu egin behar direla, eta Israelek ez duela ez oztoporik ez mugarik izan behar», adierazi du Guterresek. «Hasieran, gure ahotsa bakar samar zegoen, baina orain ikusten ari gara nazioarteko komunitateko geroz eta gehiago gauza bera aitortzen ari direla [meniari buruz]». ANTONIO GUTERRES NBEren idazkari nagusia Eta adierazpenak zeresana eman du beste arrazoi batengatik ere: agerraldi horren aurretik, NBEko beste agentzia batek, UNRWA Palestinar Iheslarientzako Laguntza eta Lan Bulegoak, jakinarazi du Israelek debekatu egin diola elikagai konboiak bidaltzea Gaza iparraldera. Philippe Lazzarini UNRWAko zuzendariak atzo X sare sozialean idatzi zuenez, Tel Avivek ez du onartuko laguntza gehiagorik zerrendako eremu hartarako, eta jada bi egun dira blokeoa indarrean dagoela: «Onartezina da, eta erakusten du nahita ari direla oztopatzen gizakiak eragindako gosete batean biziak salbatu ditzakeen laguntza hori». Horren ondorioz, UNRWAk espero du jende gehiago hilko dela Gaza iparraldean. 250.000 lagun daude han «harrapatuta», eta, Sam Rose NBEren agentzia horretako Planifikazio zuzendariaren arabera, Israelgo Gobernuaren erabakia «heriotza sententzia bat» da pertsona horien gehiengoarentzat. Zerrendako Osasun Ministerioak ez du kopururik eman goseagatik hil direnen gainean; aldiz, egunero jakinarazten du Israelgo armadak Gazan zenbat lagun hil dituen joan den urriaren 7an erasoa abiatu zuenetik. Azken datuen arabera, 32.300 pertsonatik gora dira —gaur gutxienez beste 50 hil ditu hainbat erasotan—. Israel, kexu aitortza posibleengatik Iragan asteko Europar Kontseiluan, Esloveniak, Espainiak, Irlandako Errepublikak eta Maltak jakinarazi zuten Palestinako Estatua aitortzekoak direla. Horregatik, haserre agertu da Israelgo Gobernua, eta Lior Haiat Atzerri Ministerioko bozeramaileak lau herrialde horiek kritikatu ditu gaur, argudiatuta onarpen sorta hori «terrorismoarentzako sari bat» dela. Europako Batasuneko 27 estatuetatik bederatzik aitortu dute Palestinako Estatua: Bulgariak, Errumaniak, Eslovakiak, Hungariak, Maltak, Poloniak, Suediak, Txekiak eta Ziprek. Gainera, beste hamahiruk bulego diplomatiko bat dute Jerusalem ekialdean edo Ramallahn.

Moody’s-ek Euskadiren kreditu-arriskuaren hobekuntza berretsi du, bere perspektiba positibora igaro baita. Kalifikazio-agentziaren ustez, Euskal Autonomia Erkidegoak “kreditu-sendotasun nahikoa” du.

Akordioa lortu dute Siemens Gamesa Arazurin, hilabete eta erdiko greba mugagabearen ostean. Akordioan jasotako hobekuntzen artean KPI igoerak daude: % 4,8koa 2023an eta % 3,75ekoa 2024an, 2025ean eta 2026an.

Hilaren 18ko eta 20ko greben ostean, astelehenekoa hil honetako hirugarren greba eguna izango da, eta hilaren 27koa izango da 24 orduko azken greba eguna; izan ere, negoziazioan aurrerapenik egon ezean, greba mugagabeari ekingo diote apirilaren 9an.

Argitu da 23. Korrikako lekukoak 11 egunez gorde duen mezua. Garazi Arrula idazlea izan da egilea, Txalaparta argitaletxeko editore tafallarra. Joaldunen eta txalapartarien doinu artean igo da Baionako Askatasunaren plazako oholtzara. Milaka lagun elkartu dira han, aurtengo Korrika jendetsuaren erakusle. Garazi Arrula idazleak eta Txalapartqko editoreak idatzi du aurtengo Korrikaren mezua. Hauxe da 23. Korrikaren amaiera. @berria pic.twitter.com/g8etfryTDJ — Irati Urdalleta (@UrdalletaIrati) March 24, 2024 Arrularen mezuak azpimarratu du «Korrika dela herri bat gose: euskaraz harro bizitzeko gosea»; eta herri horrek ez duela euskararekiko «kontingentzia planik» nahi; baizik eta «egiazko trantsizioa». Halaber, mezuak esaten duenez, «desira transmisiorako bide behinena» izanagatik, ez da ahaztu behar «hizkuntzaren auzia politikoa dela; eta urgentziazkoa». Euskararen komunitatea zabaltzeko gura ere aipatu du mezuaren egileak: «Mundu oso bat kabitzen baita euskaran. Garenak eta izango direnak, etorri direnak eta etortzen ari direnak, dagoeneko bagarenak/badirenak». Euskal Herriko hainbat eragilek egin dituzte azken kilometroak. Lekukoa hauek eraman dute: Gure Esku, Etxerat, Sare eta Bakebidea, Errigora eta Agerraldia, alderdi politikoak, sindikatuak, UEMA eta Udalbiltza, Hekimen, hezkuntza eragileak, Azterketak euskaraz kolektiboa, Kontseilua eta Euskal Konfederazioa eta AEK. AEK-ren amaierako mezua Goizean goizetik hasi dira animazioak. Korrikalariek azken kilometroak egin dituzten bitartean, dantza jauziak eman dituzte Patxi eta Konpainiak Santizpiritu auzoko Gambetta plazan. 13:30ean hasita, «jai handia» egingo dute. Egunean zehar, hiru gune nagusi dira Baionan barna: Merkatuko plazan, San Andres plazan eta Patxa plazan izanen dira kontzertu nagusiak. Horrez gain, haurren xokoa eta EHLG Euskal Herriko Laborantza Ganberak prestatutako zikiroa ere badira dira Xaho plazan —Korrikaren webgunean eros daitezke sarrerak—. Azkenik, karrikako animazio andana ere izanen da, eta jateko eta edateko eskaintza zabala izanen da. Eraso sexista, arrazista eta homofoboen kontrako protokoloa ere plantan ezarri dute, erasorik gabeko gune bat sortzeko xedez. Prebentzio lana ziurtatuko du protokoloak, eta, erasorik gertatuko balitz, horiei erantzutea. Martxoaren 14tik 24ra, 2.700 kilometro, ehunka herri, milaka euskaltzale eta milioika taupada euskararen alde. Euskal Herria alderik alde zeharkatu du 23. Korrikak.

Korrika da herri bat gose iraun baino, haginka. Herri anbiziotsu bat ez baita husten agiritan. “Mintzairaren seta guk dugu, erromantiko porrokatuok, pikuan bizi garenok, zozook”. Halaxe zioen, ironiaz, zozo egoskor batek. Hegazti harrapari guztiek ehizatzen dute zozoa, gautarrek nahiz egunekoek. Ez omen du primaderan kantatzen, eta gure lurretan urriago dira pinu eta eukalipto birlandaketetan, tokiko baso autoktonoetan baino. Arrainak ura, eta euskarak ekosistema osoa. Hizkuntzaren dimentsio guztiak izan ditzan hiztunak, gizartearen arlo oro busti beharko du hizkuntz-politikak: basoak, soroak, plazak, lantegiak, pantailak, iruditeria. Egunerokoa hartu behar du biziko bada, Beskoitzen, Eguesibarren zein Bizkarsoro orotan. Baina hemen gara, zozoan elean. Ez altxor, ez oroitarri, ez toponimia. Euskarak hegemonia hartzeaz ari gara. Ez agur bat, ez txapa bat paparrean, ez lur zatitu bat. Ez da fenomeno meteorologiko bat, ez gastronomia huts, ez borondate libreko kontsumogai. Ez da brilli-brillizko bilgarria, ez trukerako txanpona. Ez da beste, ez besteena. Eta batez ere, batez ere, ez da diskriminazio iturri, ez inposizio. Bedi gutxiago konpetentzia, eta gehiago konpromiso, norabide, zeharlerro, harrobi-de. “Gutarik bakoitzak anitz hizkuntza ukan ditzake; euskarak gu baizik ez gaitu”. Halaxe zioen beste zozoren batek. Nor izatearen aitortza, horixe dugu euskara: ez gehiago, ez bestelako, ez gutxiago. Oxala, hizkuntza bat balitz, eta fini. Bestela esanda, ez dugu hazkunde lasterreko espezieen industria laborerik nahi, tokian tokiko basoak nahi ditugu, hangok eta hemengok babes hartzeko et bere egiteko, non zozoak izanen duen non kukutu, ibaiak nora isuri, onddoak zeri heldu, eguzkiak zer urtu. Kontingentzia planik ez: egiazko trantsizioa nahi dugu. Eta izanen bada, kolektiboa, antolatua eta lotsagabea izan beharko du. Elkar zainduz, bidea bizigarri eginez. Afektuaz ere ari baikara, afektatzeaz. Konplexurik gabe. Erabakitasunez bezala ahizpatasun haizez. Tinko eta fermuki, ados, baina amultsu, narras, hauskor ere bai. Gorputzetik pasako baita, halabeharrez. Desira bada transmisiorako bide behinena, ez dugu ahazteko hizkuntzaren auzia politikoa dela. Eta urgentziazkoa. Desira historia batean hasten da. Gurea egunero idazten, kontatzen, egiten gabiltza, gero bat gaurdanik sortzen, euskarari bere lekua munduan eta geroan finkatzen. Mundu oso bat kabitzen baita euskaran. Noranahiko, euskaraz gara. Udaberrian ere kantatuko dugu zozook. Bizi gareino kantatuko dugu; bizi deino, herri honek euskara dantzatuko du. Esna dadila piztia, zeren kea usaindu duelako izanen da, eta guk badakigu sua egiten. Biba korrika, harro herria! [articles:2122753]