Ibex-35 indizeak behea jo du, ia % 6 murriztuta, banku sektorearen eraginez. Wall Streetek atzoko saioan “txakalaldia” izan ondotik heldu da Madrilgo burtsaren beherakada. Asia hego-ekialdeko indize nagusiek ere % 1 eta % 3 bitarteko galerekin itxi dute eguna.

Asteartean, bestalde, hitzordu monografikoa egingo du Gobernu Kontseiluak, Trumpen erabakiak euskal industrian izango dituen ondorioak mahai gainean jartzeko.

Ordubeteko bilera egin dute gaur goizean Hezkuntza Saileko arduradunek eta sindikatuek. Langileen ordezkarien aburuz, Jaurlaritzak ez du proposamenik aurkeztu, eta bilera “itxurakeria besterik ez da izan”.

Bihar hustu nahi dute Bilboko Errekalde auzoko Etxarri II gaztetxea. Hala ere, Ertzaintza gaur arratsaldean joan da bertara, eta gutxienez Poliziaren zazpi furgonetak gaztetxearen sarrera oztopatu dute. Gaztetxeko kideek dei egin diete herritarrei, bertaratu daitezen. Hustea salatzeko, manifestazioa egin dute gaur 20:30ean, Errekaldeko osasun zentrotik abiatuta. Ertzaitzak kargatu egin du gazteen aurka. Lekukoen arabera, foam balak ere erabili dituzte. Ertzaintzak hainbatetan kargatu du Etxarri inguruan, jendea Gaztetxetik urruntzeko. Foam jaurtigaiak erabili dituzte. pic.twitter.com/f6TCqQBika — Gedar.eus (@GedarLangileKZ) April 3, 2025 Sare sozialetan eskegitako bideo batean, ertzainak ikus daitezke ondoko eraikinaren teilatuan ere. «Kautelazko neurri gisa jarri omen dute Poliziaren dispositiboa; bihar goizera arte geratuko direla adierazi dute», salatu dute gaztetxeko kideek. Atzo ere bertaratu ziren ertzainak, baina alde egin zuten gero. Duela hilabete iritsi zitzaien gaztetxeko kideei husteko agindua: apirilaren 4ko 09:00etarako, hain justu. Ordutik, hainbat deialdi antolatu dituzte. Besteak beste, elkartasun egitaraua egin zuten martxoaren 22an, eta joan den ostiralean manifestazio jendetsua egin zuten auzoan. Biharko egunean, gure auzoaren 10 urte baino gehiagotan zehar parte izan den Etxarri Gaztetxea lapurtzen saiatuko dira. Haien plana beti izan baita langile mugimendua akatzea, memoria kolektiboan txertatu ez dadin. pic.twitter.com/r6rQkti1eq — ETXARRI 2 GAZTETXEA (@Etxarri2gaztetx) April 3, 2025 2014an okupatu zuten Etxarri gaztetxea. «Kukutza III-ren eraispenaren ondorioz auzoko gazte langileok izan genituen beharrei erantzun kolektibo bat emateko helburuz», gogoratu zuten joan den hilean. Urte hauetan, hitzaldi, erakusketa, jaialdi eta batzar ugari antolatu dituzte. Are gehiago: «Etxarri bestelako aisialdi eredu bat garatzeko espazioa izan da, gazteon sozializazio eta politizaziorako gunea, eta auzoko hainbat eragilerentzako aterpea». Erantzule «zuzenak» Kideen arabera, husteak erantzule «zuzenak» ditu. Hasteko: «Gaztetxearen etorbidean egitekoak diren proiektu urbanistiko elitistarekin poltsikoak beteko dituzten enpresariak». Horrez gain, Bilboko Udalari leporatu diote proiektu horren «bultzatzaile nagusia» izatea, eta epaileei eta Poliziaren indarrei egotzi diete husteko aginduaren erantzule izatea. «Polizia Etxarri husten saiatuko da, eta, horrekin, hamar urte baino gehiagoz Errekaldeko hainbat gazte belaunaldik garatu dugun proiektua suntsitzen ahaleginduko dira», adierazi zuten duela hilabete. Horren aurrean, argi utzi zuten euren «arma bakarrak antolakuntza eta borroka» direla. Hori dela eta, elkartasunerako deia egin zuten. Besteak beste, auzoko eta inguruko 60 eragilek, komertziok eta hogei artista inguruk husteko agindua bertan behera uzteko aldarrikatu dute adierazpen baten bitartez.

Muga zerga «politak» iragarriz, munduko beste herrialdeak kikildu nahi izan ditu Donald Trumpek, baina, oraingoz, interpelatuek ez dute azaldu men egiteko asmorik. Are gehiago, merkataritza gerra «galtzaileen arteko gerra» dela nabarmendu arren, prest azaldu dira protekzionismoari protekzionismo gehiagorekin erantzuteko. Ondorengo aste eta hilabeteetan ikusiko da horrek zehazki zer ekarriko duen. [articles:2139910] Zer egingo du EBk? Oraingoz, itxaron. Europako Batasuna erantzuteko prest dago, baina ez du negoziatzeko atea itxi nahi. Financial Times-ek argitaratu du Batzordeak lau asteko tartea emango diela negoziazioei, eta, fruiturik ematen ez badute, orduan erantzungo duela. Hori bai, apirilaren 13rako espero dira Bruselaren lehen zigorrak, Trumpek altzairuari eta aluminioari jarritako tarifei erantzuteko sortutakoak. EBren barruan gogor erantzuteko prest daude gobernu batzuk, baina moderazioa aholkatzen ari dira galtzeko gehien dutenek, eta denak ari dira beren intereseko gaietan salbuespenak lortu nahian. Frantziak ardoaren eta edari alkoholdunen industria babestu nahi du, Italiako luxuzko produktuen egileak, Espainiak txerrikiena… Zer egingo du Txinak? Txinak muga zergak bertan behera uzteko eskatu dio Trumpi, eta ohartarazi hala egin ezean neurriak hartuko dituela bere ekonomia babesteko. Martxoan %10eko eta %15eko muga zergak ezarri zizkien AEBetako nekazaritza produktuei, eta oinarrizko mineralen esportazioei ere kontrol zorrotzagoak ezarri zizkien. Horrekin erantzun zion Trumpek orduan jarritako %20ko tarifa bati. Horri gehitu behar zaio orain jarritakoa, %34koa. Txinak adierazi du protekzionismoaren aurka dagoela: «Merkataritza gerra batean inork ez du irabazten». Eta Euskal Herrian? Euskal Herrikoa, oro har, ekonomia esportatzailea da, eta AEBak dira bazkide handienetan laugarrena: 2.500 bat milioiren esportazioak egiten dira. Kezka agertu du Imanol Pradales Eusko Jaurlaritzako lehendakariak, bereziki makina-erremintari, autogintzari eta nekazaritza produktuei dagokienez. Pradalesek Bruselari eskatu dio «irmo, inteligentziaz eta neurri berean» erantzuteko, eta gaineratu du Jaurlaritza haren «eskutik» joango dela arlo honetan. Erantsi du premiazko bilera egingo duela Industriaren Defentsarako Taldearekin batera, etor daitekeenari aurre egiteko zer tresna erabili aztertzeko eta adosteko. Nafarroako Gobernuak ere beren produktuak AEBetara esportatzen dituzten enpresei laguntzak ematea aztertuko du hurrengo egunotan. «Tokiko ekoizpena bermatu behar dugu, gure industria politikaren barruan», esan du Mikel Irujo Industria kontseilariak. Maria Txibite Nafarroako lehendakariak ere «irmotasuna» eskatu dio Bruselari, eta jakinarazi du astelehenean gobernua elkartuko duela kalteen eragina zenbatekoa izan daitekeen aztertzeko. Euskal enpresek laguntzak jasoko dituzte Madrildik eta Paristik ere. Espainiako Gobernuak kontingentzia plan bat ondu du muga zergen ondorioei aurre egiteko: 14.100 milioi euro mobilizatuko ditu askotariko sektoreei laguntzeko, eta lanpostuei eusteko RED tresna aktibatuko du, COVID-19aren pandemian egin moduan. Eta merkatuek? Burtsek galerak izan dituzte, baina batez ere AEBetakoek: %5 galtzen ari ziren arratsaldean. AEBetan konpainia teknologikoek hartu dute kolperik gogorrena; Applek 250.000 milioi dolarren balioa galdu du egun bakarrean, hornitzaile asko dituelako tarifek gogor zigortuko dituzten herrialdeetan, hala nola Txinan, Taiwanen eta Hego Korean. Europan, berriz, esportatzaileak dira galtzaileak. Dolarra ere ahuldu da. Noiz jarriko dira indarrean? Mundu osoko inportazioei jarri dien %10eko muga zerga orokorra larunbatean jarriko da indarrean. Herrialde jakin batzuei hortik gora jarritakoak, berriz, hilaren 9an. Badago salbuetsitako produkturik? Bai. AEBek menpekotasun handia duten produktu batzuen gaineko muga zerga gehigarririk ez dago. Horien artean daude botikak —Irlandaren eta Indiaren pozerako—, kobrea —Txileren pozerako—, erdieroaleak —berri ona Taiwanentzat—, eta egurra. Nola kalkulatu ditu Trumpek bere muga zergak? Trumpek %20ko muga zerga orokor bat jarri die EB Europako Batasunetik AEB Ameriketako Estatu Batuetara doazen produktuei. Zergatik %20koa? EBk AEBetako produktuei jartzen omen dien %39ko tarifaren erdia dela argudiatu du Trumpek, baina hori ez da egia. Hasteko, batez besteko muga zerga erreala %1etik gertuago dago, eta, izatekotan, gainontzeko kostuak AEBetako produktu bat EBn merkaturatzeko kostuak izango lirateke —BEZa, egile eskubideak eta tarifak ez diren beste muga guztiak—. Baina, egiazki, Trumpen taldeak muga zergak kalkulatzeko beste formula bat baliatu duela erakutsi dute ekonomistek: AEBek herrialde edo bloke batekin (EB) duen merkataritza defizita hartu, AEBek handik egindako inportazioekin zatitu, zenbakiak borobildu, eta zati bi egin, «AEBak eskuzabalak direlako», Trumpen hitzetan. EBren kasuan, 235.571 milioiko defizita dute AEBek, eta 605.760 milioi inportatu zituzten. Bien arteko zatiketaren emaitza, %38,8 (%39 borobilduta), eta hor erdibiturik eta borobilduta: %20. Txinaren kasuan, %34koa atera zaio formula magiko horrekin, baina horri gehitzen bazaio azkenaldian jarritako besteak, guztira %54ra iritsiko da muga zerga. Bitxiak eta mingarriak Kasu bitxi batzuk ere badaude: Saint Pierre eta Mikeluneko produktuek %50eko muga zerga ordainduko dute. Zergatik? Iazko uztailean AEBetako inportatzaile batek 3,4 milioi dolar balio zuen itsaski kargamentu bat erosi zuen Frantziaren menpeko Ternuako kostaldeko uhartedi txiki horretan. Baina urte osoan Saint Pierre eta Mikeluneko herritarrek soilik 100.000 dolar inportatu zituztenez AEBetatik, defizit komertziala %99koa da, eta horrek ekarri du %50eko muga zerga. Bitxikeriekin jarraituz, Heard and McDonald uharteko produktuek %10eko muga zerga izango dute. Baina bada arazo bat: Australiaren menpeko uharte horietan, Indiako ozeanoaren erdi-erdian, bi hankako bizilagun bakarrak pinguinoak dira, eta, hortaz, ez dute ezer esportatzen. %10eko muga zerga dagokio, beraz, hori baita AEBek superabita daukaten herrialdeetako produktuei jarri diena. %50eko tarifa ordainduko dute, berriz, Lesothoko produktuek, eta kasu horretan kaltea izugarria izan daiteke. Izan ere, azken urteetan Afrika hegoaldeko herrialde txiki hori (2,3 milioi biztanle) jeans galtzen ekoizle handia bihurtu da, eta han kokatu dira Levi’s, Wrangler eta Timberland. Oso herrialde pobrea izanik, AEBetarako sarbide librea lortu zuen AGOA itunaren bitartez, baina orain, %50eko muga zergarekin, industria osoa hondoratuko den beldur dira.

Trumpek %20ko muga zerga orokor bat jarri die EB Europako Batasunetik AEB Ameriketako Estatu Batuetara doazen produktuei. Zergatik %20koa? EBk AEBetako produktuei jartzen omen dien %39ko tarifaren erdia dela argudiatu du Trumpek, baina hori ez da egia. Hasteko, batez besteko muga zerga erreala %1etik gertuago dago, eta, izatekotan, gainontzeko kostuak AEBetako produktu bat EBn merkaturatzeko kostuak izango lirateke —BEZa, egile eskubideak eta tarifak ez diren beste muga guztiak—. Baina, egiazki, Trumpen taldeak muga zergak kalkulatzeko beste formula bat baliatu duela erakutsi dute ekonomistek: AEBek herrialde edo bloke batekin (EB) duen merkataritza defizita hartu, AEBek handik egindako inportazioekin zatitu, zenbakiak borobildu, eta zati bi egin, «AEBak eskuzabalak direlako», Trumpen hitzetan. EBren kasuan, 235.571 milioiko defizita dute AEBek, eta 605.760 milioi inportatu zituzten. Bien arteko zatiketaren emaitza, %38,8 (%39 borobilduta), eta hor erdibiturik eta borobilduta: %20. Txinaren kasuan, %34koa atera zaio formula magiko horrekin, baina horri gehitzen bazaio azkenaldian jarritako besteak, guztira %54ra iritsiko da muga zerga. Bitxiak eta mingarriak Kasu bitxi batzuk ere badaude: Saint Pierre eta Mikeluneko produktuek %50eko muga zerga ordainduko dute. Zergatik? Iazko uztailean AEBetako inportatzaile batek 3,4 milioi dolar balio zuen itsaski kargamentu bat erosi zuen Frantziaren menpeko Ternuako kostaldeko uhartedi txiki horretan. Baina urte osoan Saint Pierre eta Mikeluneko herritarrek soilik 100.000 dolar inportatu zituztenez AEBetatik, defizit komertziala %99koa da, eta horrek ekarri du %50eko muga zerga. Bitxikeriekin jarraituz, Heard and McDonald uharteko produktuek %10eko muga zerga izango dute. Baina bada arazo bat: Australiaren menpeko uharte horietan, Indiako ozeanoaren erdi-erdian, bi hankako bizilagun bakarrak pinguinoak dira, eta, hortaz, ez dute ezer esportatzen. %10eko muga zerga dagokio, beraz, hori baita AEBek superabita daukaten herrialdeetako produktuei jarri diena. %50eko tarifa ordainduko dute, berriz, Lesothoko produktuek, eta kasu horretan kaltea izugarria izan daiteke. Izan ere, azken urteetan Afrika hegoaldeko herrialde txiki hori (2,3 milioi biztanle) jeans galtzen ekoizle handia bihurtu da, eta han kokatu dira Levi’s, Wrangler eta Timberland. Oso herrialde pobrea izanik, AEBetarako sarbide librea lortu zuen AGOA itunaren bitartez, baina orain, %50eko muga zergarekin, industria osoa hondoratuko den beldur dira.

Europako plaza handien artean, Milanen % 3,6ko jaitsiera eta Parisen % 3,11koa nabarmendu dira; Frankfurt % 3,08 erori da eta Londres % 0,55. Ibex 35ek % 1,19ko beherakadarekin itxi du ostegun hau.

Hauek dira Trumpen muga-zergetatik libratzen diren produktuak eta estatuak

55 urteko behargin bat hil da Agoitzen, hamar metroko altueratik erorita

Berak Askapenaren eguna deiturikoan, gaur, Donald Trumpek bere muga zerga berriak Etxe Zuriko Arrosa Lorategitik iragarri ditu, eta Lynn Andersonek 70. urteetan ezagun egindako kanta gogoan —«barkatu, baina inoiz ez nizun arrosa lorategi bat agindu. Eguzkiarekin batera, euri pixka bat egin behar du noizbait»—, badirudi luzerako euritea iritsi dela munduko merkataritzara. Zenbait ikerketaren arabera, Trumpen muga zergek 1,7 bilioi euro murriztuko dute merkataritza munduan, eta guztiek igarriko diote kalteari, baina baita Estatu Batuek eurek ere, besteak beste, merkataritza globalaren %30 direlako, eta beste %70a ez delako ezer egin gabe geratuko. iFrameResize({ log: true },’#mugaZ’); Bere hiztegian «askapenak» zer esan nahi duen argitu du Trumpek: protekzionismo hutsa, eta muga zergak ezker-eskuin jartzea, baita teorian aliatu dituen herrialdeei ere. Are, aliatuei eragingo diete batez ere, haiekin baitu tratu ekonomiko gehien. Iragarpenak beste intentsitate bat emango diote Trumpek berak hasitako merkataritza gerrari, Europako Batasunak eta beste guztiek erantzun egingo dutela ohartarazi diotelako AEBetako presidenteari. Hainbat espekulazio izan dira egun osoan zehar, %20 inguruko muga zerga orokor bat jartzeko aukera nagusitzen zela, baina azkenean bi talde egin ditu. Tarifa orokor bat jarri du, %10ekoa, baina bazkide inportanteenei askoz muga zerga handiagoa jarri die, Trumpen arabera, AEBei jartzen dizkieten tarifen araberakoak —hortik dator «elkarrekikoak» deitzea—. Are gehiago, «eskuzabal» jokatu duela nabarmendu du, AEBek «zerga bidegabeen erdia» soilik aplikatuko dielakoan. Afitxa batean erakutsi du herrialdeen zerrenda nagusia, azalpen traketsekin. Trump, herrialdeei jarritako muga zergak erakusteko afitxarekin. Horrela, Europako Batasuneko produktuei %20ekoa jarriko die. Nola kalkulatu du kopuru hori? Bada, benetako muga zergei ez ezik, bere iritziz AEBen produktuei trabak jartzen dizkieten beste kostuak gehituta; haien artean dago BEZa, AEBetako enpresek ez ezik, Europakoek beraiek eta beste guztiek ordaintzen dutena. Txinari %34ko muga zerga jarriko dio; %46koa Vietnami, %32 Taiwani, %24 Japoniari, %26 Indiari, %10 Erresuma Batuari eta %10 Brasili. Kanadari eta Mexikoire ez die elkarrekiko muga zergarik jarri, oraingoz. Beste herrialdeek AEBei egindako kalteak gutxienez birritan zerrendatu ditu Trumpek, urteetako lapurretak, iruzurrak, manipulazioal, bidegabeko subsidioak, dumpingak, neurrigabeko tasak, eta jabetza intelektualaren lapurretak aipatuz. Herrialdeen bidegabekeria horien artean aipatu du Europako Batasuneko %20eko balio erantsiaren gaineko zerga. «America first» Horren aurrean, Trumpek esan du «gu argitasunez jokatzen hasiko gara eta aberats izaten hasiko gara». Bere lehen agintaldian maiz erabili zuen leloa berreskuratu du: «America first (Amerika lehenengo». Muga zergen bitartez 600.000 milioi dolar jasoko dituztela aldarrikatu izan du Trumpek, eta horrela ordainduko dituela enpresei eta herritarrei agindutako zerga jaitsierak. Baina baliteke aduanetako kutxetan AEBetako presidenteak uste baino diru gutxiago sartzea, tarifa horiek ia ezinbestean ekarriko dutelako inportazioak jaistea. Merkatuak itxi arte itxaron du AEBetako presidenteak Liberation Day-a zertan datzan iragartzeko. Agian pentsatzen duelako finantza munduaren erantzuna ez dela ona izango. Wall Street maldan behera doa Trump Etxe Zurian sartu eta gerra komertzialak iragartzen hasi zenetik. %10 inguru galdu du Nasdaq indizeak, ia %5 S&P 500ek, eta %1etik gora Dow Jonesek. Balio gehien galdu duen konpainia Tesla da, %35, Elon Musk Trumpekin eskuz esku aritzeak bezero izan zitezkeen askorengan eragin duen arbuioa dela eta. Asko galdu dute Nvidia mikro txipen ekoizlea, eta enpresa teknologikoek, Europaren erantzunaren beldur. Merkatuen erreakzioak mezua goitik behera aldatzera bultzatu du Trump. Bere agintaldiaren atarian eta hasieran, burtsak gora zihoazenean, bere politika ekonomikoaren garaikur gisa erakusten zituen datuak. Orain, berriz, gutxietsi egiten du merkatuek diotena; hain justu, atzeraldi bat eragin dezakeela eta inflazioa, apaldu beharrean, gora egin dezakeela. [articles:2139794] Muga zerga orokorraz gain, autoei jarritako tarifa berezia ere indarrean jarriko da orain. Haren bitartez, %25eko muga zerga bat ordaindu beharko dute AEBek inportatzen dituen auto guztiak. Autoentzako osagaiek ere ordainduko dute tarifa hori aurrerago, baina ez, oraingoz, Mexikon eta Kanadan egindakoek. AEBetako autogileen eskaera da hori, ekoizpen kateak oso lotuta dituztelako. Badaezpada ere, kontsumitzaileek erosketak aurreratu dituzte, eta marka ia gehienek asko handitu dituzte beren salmentak azken asteetan. Chevrolet auto saltoki bat, Los Angelesen. ALLISON DINNER / EFE Tarifen bitartez, Trumpek AEBetako industriari bultzada bat eman nahi dio —inportazioak garestitzeak barne ekoizpena merkatzen du—. baina oraingoz kontrako eragina izaten ari da. Azken datuen arabera, martxoan lantegien jarduera jaitsi egin zen, eskariak jaitsi egin zirelako. Enpleguak ere behera egin du sektorean. Enpresen biltegiak, ordea, ez dira hain beteta izan 2022az geroztik. Adituen arabera, horrek erakusten du aurreko hilabeteetan erosketa asko aurreratu dituztela konpainiek, muga zergei izkin egiteko. Dirua beldurtia da Beste ondorio bat ere izan dute Washingtondik etortzen diren berriek: urrearen balioa inoizko handiena da. Dirua beldurtia da, eta horrelako kasuetan ohikoa den moduan, inbertsiorik zuhurrenek urrea erosteari ekin diote, eta haren eskutik ontza batek 2.9000 eurotik gorako balioa dauka gaur egun, urte hasieran baino ia %20 gehiago. Urrea saltzen duen denda bat, Bangkoken. RUNGROJ YONGRIT / EFE Urrearen garestitzeak egoera ekonomikoari buruzko mesfidantza erakusten du, eta hori ikusten da merkatu azterketetan ere: enpresetako buruzagien konfiantza indizea ez da hain txikia izan azken hamar urteetan, eta kontsumitzaileena, berriz, azken lau urteetan.